بررسی ابعاد و آثار کرامت انسان از دیدگاه امام رضا (علیهالسلام) و مکاتب روانشناسی
دوره 7، شماره 26، تابستان 1398، صفحه 101-135
https://doi.org/10.22034/farzv.2019.91398
رحیم بدری گرگری، امید ابراهیمی، دل آرام محمدی
چکیده شناخت جایگاه انسان و بررسی ابعاد و ویژگیهای مختلف او یکی از موضوعات محوری در تعالیم ادیان آسمانی ـ بهویژه اسلام ـ و مکاتب بشری شمرده شده و تلاشها و راهکارهای فراوانی برای رسیدن او به سعادت نهاییاش که در گروِ کرامت و عزت است، صورت گرفته است؛ کرامت بهمعنای شرافت، عزت و ارجمندی، که محل بحث و نقطه برخورد دین مبین اسلام با علوم بشری است. هدف پژوهش حاضر بررسی ابعاد و آثار کرامت انسانی در سیره امام رضا (علیهالسلام) و روانشناسی بود که تلاش شد با استفاده از اسناد و منابع کتابخانهای و به روش توصیفی ـ تحلیلی، از نوع تحلیل محتوا، کرامت انسانی از منظر هر دو دیدگاه بررسی شود. نتایج پژوهش نشان داد، از دیدگاه امام رضا (علیهالسلام) خاستگاه کرامت انسانی، ذاتی و وابسته به روح الهی بوده، جهتگیری معنوی و متعالی داشته و هدفش رسیدن به قرب الهی و خلیفه خدا شدن در زمین است که با تقوا و بندگی با محوریت خدا از قوه به فعل در میآید. اما در روانشناسی، عزت نفس از عوامل درون فردی و بیرونی حاصل شده، خاستگاه آن نیازها (کمبودها) و هدف رفع نیازها در محیط مادی و شکوفایی ظرفیتهای انسانی جهت کسب موفقیت و پیشرفت است.