فرهنگ رضوی

چکیده سیره و عملکرد حضرات معصومان،‌ خاصه، امام علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع)در الگوسازی گفتاری و رفتاری شیعیان نقش اساسی دارد. بررسی محتوای احتجاجات معصومان تأثیر بسزایی در رشد عقل، آگاهی و تحکیم اعتقاد مردم مسلمان دارد. این امر می‌تواند زمینه‌ساز جذب انسان‌ها اعم از مخاطبان و مخالفان باانصاف شود. این مقاله بر اساس سه محور مبانی، شیوه و سبک بیان احتجاجات معصومان، خاصه احتجاجات رضوی نوشته‌ شده و از شیوه بررسی متنی استفاده کرده است. این بررسی نشان داده است که چگونه ذوات مقدسه، خاصه امام رضا (ع) احتجاج می‌کردند، به چه طریقی بر اساس مبانی آیات قرآن کریم و سیرۀ نبوی به احتجاج می‌پرداختند، به چه نحوی از استدلال عقلی بهره می‌جستند، غالباً از کدام یک از سه روش برهان، موعظۀ حسنه و جدال احسن استفاده می‌کردند و از چه سبک‌ بیانی بیشتر بهره می‌جستند. طبق بررسی‌های انجام‌شده در باب الحجه اصول کافی خاصه در موضوع لزوم تبعیت از حجت الهی، احتجاجات امام رضا‌ g‌ در رتبۀ سوم بعد از احتجاجات امام صادق (ع) و امام باقر‌ (ع) روایت شده است.

چکیده پیامبر(صلی‎الله‎علیه‎وآله) قرآن را جهت هدایت جامعه انسانی به‎سوی آرمان‎شهر بشری از طریق وحی دریافت و آن را برای مردم تبیین کردند. پس از درگذشت پیامبر(صلی‎الله‎علیه‎وآله) اهل بیت (علیهم‎السلام)وظیفه تبلیغ و تفسیر این کتاب آسمانی را عهده‎دار گشتند. امامان معصوم (علیهم‎السلام)نیز اهتمام خاصی در مسیر جهت‎دهی اصول زندگی بشری بر اساس آیات قرآنی داشتند. در این میان، نقش امام رضا (علیه‎السلام)با توجه به داشتن مقام ولایتعهدی و امامت شیعیان بسیار حایز اهمیت است. آن‎ حضرت وظیفۀ تفسیر قرآن و هدایت جامعۀ اسلامی را بعد از پدر بزرگوارشان عهده‎دار شدند و توجه خاصی به آموزه‎های قرآنی داشتند و آن را مرجع کاملی برای حلّ مسائل می‎دانستند.
    از نکات مهمی که در سخنان امام رضا (علیه‎السلام)پیاپی به چشم می‎خورد، اقتباس حضرت از آیات قرآنی به‎صورت مستقیم یا غیرمستقیم جهت توضیح و تأثیرگذاری بیشتر کلام بر مخاطب است. در پژوهش حاضر نگارندگان با روش توصیفی ـ تحلیلی و با مطالعه در کتاب صحیفة‎الرضا (علیه‎السلام)تأثیر آیات قرآنی را بر مخاطب از منظر بلاغت عربی در قالب‎هایی بدیعی چون اقتباس، تضمین، احتجاج و... بررسی خواهند کرد.