شادکامی در نیکوترین زندگی بر اساس معارف رضوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارگروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 استادیار، گروه آموزشی الهیات ، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده
یکی از مهم­ترین ارکان زندگی نیکو، شادکامی و رضامندی حقیقی در زندگی است. هدف پژوهش، تبیین لوازم تحقق شادکامی در نیکوترین زندگی بر اساس معارف رضوی است. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی است و با استفاده از منابع کتابخانه­ای انجام شده است. به این صورت که بر اساس روایتی از امام رضا علیه السلام که نیکوترین زندگی را در نیکو گرداندن زندگی دیگران، معرفی می­فرماید؛ مقدمات و لوازم تحقق این ارتباط اجتماعی حسنه در معارف رضوی جست‌وجو شده است. یافته­های تحقیق نشان داد در کلام رضوی، نیکوترین زندگی در حالتی است که زندگی سایر انسان­ها را از جهات مادی و معنوی گوارا گردانیم و این گفتار امام رضا ع در سیرۀ ایشان آشکار شده است. تحقق نیکوترین زندگی، با خوف و رجای متوازن همراه بوده و مستلزم تحقّق اموری است که عبارتند از: 1. داشتن بینش توحیدی و معاد باوری که تنها در صورت ولایت­پذیری کامل فکری و عملی از ولی الهی و همراه با عمل‌گرایی خالصانه صورت می­گیرد. 2. فداکاری که نیازمند داشتن زهد، قناعت و ترک کردن خواهش­های نفسانی است. 3. خشرویی و گره‌گشا بودن در ضمن حفظ کرامت افراد. 4. داشتن مهارت­هایی مانند مهار خشم که تنها به شرط مدارای بردبارانه با مردم و چشم پوشی از خطای دیگران و داشتن حسن خلق محقق می­شود. 5. داشتن مهارت برنامه‌ریزی جامع و تفریحات حلال روزانه. تحقق نیکوترین زندگی با برطرف کردن گرفتاری انسان­ها و مخصوصاً مؤمنان، با امدادهای غیبی و نصرت­های الهی از جایی که انسان گمان نمی­کند، همراه است و شادکامی پایدار در حیات دنیوی و اخروی را به دنبال دارد. در نتیجه بر اساس معارف رضوی، با عمل‌گرایی توحیدی و ولایی و با نفی تعلّق به دنیا و همچنین کسب مهارت­های شادکامی می­توان زندگی خود و سایر انسان­ها را گوارا کرد و به بهترین زندگی دست­ یافت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


قرآن کریم.
ابن بابویه، محمد بن علی. (1378ق). عیون اخبار الرضا. تهران: جهان.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ  . (1362). الخصال. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ  . (1413 ق). من لایحضره الفقیه. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابن شعبه حرّانی، حسن بن علی. (1404ق). تحف العقول عن آل الرسول. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على.‏ (1379ق). مناقب آل ابی طالب. قم: علامه.
ابن فارس، احمد. (1429ق). معجم مقاییس اللغه. بیروت: دار احیاء التراث العربیه.
پسندیده، عباس. (1400). روش فهم روانشناختی متون دینی. مشهد: پژوهشکده اخلاق و روان‌شناسی اسلامی، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
ــــــــــــــــــــــــــ . (1392). الگوی اسلامی شادکامی با رویکرد روانشناسی مثبتگرا. قم: دارالحدیث.
تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد. (1366). تصنیف غرر الحکم و درر الکلم. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
جوادی آملی، عبدالله. (1392).  مفاتیح الحیاه. قم: إسراء.
حافظی، سیدمرتضی؛ منشادی، مرتضی؛ جزایی، محدثه. (1399). «واکاوی چالش‌ها و کاربردهای روش بینامتنیت فرود از نردبان انتزاع، سقوط در ورطه تقلیل‌گرایی». روششناسی علوم انسانی. سال26. ش104. صص:1-15.
حبیبی، رضا. (1394). درآمدی بر فلسفه علم. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
خامنه‌ای، سید علی (1394). طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن. قم: انتشارات موسسه ایمان جهادی.
دهقان، اکبر. (1387). نسیم رحمت. قم: حرم.
راغب اصفهانی، حسین. ( 1427ق). مفردات الفاظ القرآن. قم: طلیعه نور.
سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. (1390). کرمان: اداره کل آموزش و پرورش.
شعیری، محمد بن محمد. (بی‌تا). جامع الاخبار. نجف: مطبعه حیدریه.
طباطبایی، سیدمحمدحسین. (1390ق).  المیزان فی تفسیر القرآن. لبنان: بیروت- مؤسسه الأعلمی للمطبوعات.
طبرسی، فضل بن حسن. (1390ق). اعلام الوری باعلام الهدی. تهران: اسلامیه(چاپ قدیم).
طوسی، محمد بن حسن. (1411ق). مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد. بیروت: فقه الشیعه.
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی. (1415 ق). الصافی. ایران: مکتبه الصدر.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
مجلسی، محمدباقر.(1403 ق). بحارالانوار الجامعه لدرر أخبار الائمه الأطهار. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
محمدی ری‌شهری، محمد. (1389). میزان الحکمه. قم: دارالحدیث.
مصباح یزدی ، محمد تقی. (1387) . اخلاق در قرآن. قم : موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ . (1391). خودشناسی برای خودسازی. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مکارم شیرازی، ناصر و همکاران. (1371). تفسیر نمونه. ایران : دارالکتب الاسلامیه.