فرهنگ رضوی، که ریشه در آموزه‌های امام رضا (ع) و معارف اهل بیت دارد، یکی از ارزشمندترین بخش‌های فرهنگ اسلامی و شیعی است و نقش مهمی در شکل‌گیری هویت دینی و اجتماعی مسلمانان، به‌ویژه شیعیان، ایفا می‌کند. اهمیت فرهنگ رضوی در آن است که فاصله­گیری از این فرهنگ نه تنها در ابعاد دینی تاثیر می­گذارد بلکه تضعیف آن حتی می‌تواند پیامدهای عمیقی در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و هویتی داشته باشد. در این راستا، این پژوهش با هدف فهم دلایل فاصله‌گیری از فرهنگ رضوی در میان برخی از شهروندان جامعه ایرانی و استراتژی افراد در مقابل این پدیده و پیامدهای آن، به تحلیل این پدیده از دیدگاه نظریه‌های فرهنگی و دینی پرداخته است. در این راستا، از روش کیفی و رویکرد نظریه‌پردازی داده‌بنیاد (گراندد تئوری) اشتراوس و کوربین بهره گرفته شده و داده‌های مورد نیاز از مصاحبه‌های عمیق با 25 نفر از گروه‌های مختلف در شهر تبریز جمع‌آوری شده است. در این راستا، نتایج پژوهش نشان می­دهند که کدهای متمرکز شرایط علی شامل عواملی چون دگردیسی‌ اجتماعی، افول مشروعیت نهادی، گفتمان سکولاریسم، استعمار فرهنگی بودند. در بخش شرایط زمینه‌ای، بحران‌های ساختاری اقتصاد، پلورالیسم فرهنگی، فروپاشی نظام معرفتی و تزلزل نظام تربیت خانوادگی به‌عنوان بسترهای کلیدی شناسایی شدند. کدهای مداخله‌گر به نقش تعارضات ایدئولوژیک، گسست در میانجی‌گری معرفتی، شتاب‌زدگی در ادغام جهانی و بازار مصرفی اطلاعات اشاره دارند. سرانجام، با در نظر گرفتن دو استراتژی پذیرش و مقاومت توسط جامعه که به عنوان واکنش­های افراد به این پدیده مطرح شده است، پیامدهای فاصله‌گیری از فرهنگ رضوی در قالب بحران‌ مشروعیت، ناسیونالیسم و قوم‌گرایی، واگرایی اجتماعی-سیاسی، افت قدرت نرم، سکولاریزاسیون گفتمان سیاسی، فروپاشی نظم هنجاری، خلأ هویتی، زوال همبستگی اجتماعی، آنتروپی هویتی، واپاشی ساختار تربیتی ظاهر شده‌اند. این پژوهش نشان می‌دهد که برای مقابله با این روند، باید به اصلاح سیاست‌های فرهنگی، تقویت نهادهای دینی و ترویج ارزش‌های بومی و دینی پرداخته شود تا انسجام هویتی جامعه در بخش فرهنگ رضوی حفظ گردد.