تحلیل رویکرد ارتباطات امام‎رضا(علیه السلام) با فرقه زیدیه (با بهره‌گیری از روش تحلیل گفتمان روایی پدام(PDAM))

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 کارشناس ارشد علوم قرآن وحدیث دانشگاه سیستان وبلوچستان

چکیده
اسلامی‎سازی روش‎ها و نظریه‎های علوم انسانی و تجربی، از نقطه‎نظرات بیش از دو دهة مقام معظم رهبری (مد‎ظله‎العالی) بوده است.
از آنجاکه عصر امام‎رضا (علیه‎السلام) با جولان جریان‎های انحرافی مشهور است، شیوة ارتباطی حضرت (علیه‎السلام) آموزه‎های نادری را در علم ارتباطات عرضه می‎کند که ضابطه‎مند است. بر این اساس، با جستاری در ارتباطات ایشان در مواجهه با فرقه‎های انحرافی، با بیان مدل پیشنهادی، گامی به‎سوی نظریه ارتباطات اسلامی برداشته شده است.
این تحقیق با هدف رویکردشناسی ارتباطات امام‎رضا (علیه‎السلام) در مواجهه با جریان زیدیه و به روش تحلیلی‎ـ‎توصیفی با رویکرد میان‎رشته‎ای، به ارائه روش ارتباط صحیح با این فرقه پرداخته است. نتیجه تحقیق نشان می‎دهد رویکرد جذبی بیشترین درصد را به‎خود اختصاص می‎دهد و سایر رویکردها از جمله: تهاجمی، دفعی، استحفاظی، تدافعی و انفعالی، جایگاه بعدی را در مدل پیشنهادی دارا هستند.

کلیدواژه‌ها


ـ قرآن کریم.
ـ امیر پور، مهناز ؛ بهرامیان، شفیع. (1392). مبانی کلی نظریه‎های ارتباط‎جمعی. تهران: قدیانی.
ـ ابن‎بابویه، ابوجعفر محمدبن‎علی. (بی تا-الف). عیون اخبارالرضا (ع). مترجم: محمدتقی نجفی. تهران: انتشارات نور.
ـ ـــــــــــــــــــــــــ . (1385ق). علل‎الشرایع. مترجم: محمدصادق بحرالعلوم. نجف: مکتبه‎الحیدریه.
ـ ـــــــــــــــــــــــــ . (بی تا-ب). الامامة و التبصرة من الحیرة. قم:مدرسه الامام المهدی(عج).
ـ ابن شهرآشوب، محمدبن‎علی. (1379ق). مناقب آل ابی‎طالب. تصحیح: رسول محلاتی. قم: انتشارات علامه.
ـ اربلی، ابوالحسن علی‎بن‎عیسی‎بن ابی‎الفتح. (1405ق). کشف الغمّة فی معرفة الائمة. مترجم: هاشم رسولی. تبریز: مکتبة بنی‎هاشم.
ـ الهی‎زاده، محمدحسین و همکاران. (1385). درسنامه تدبر در سیره تمدن ساز اهل بیت (ع). مشهد: آستان قدس رضوی.
ـ اللیثی، سمیره مختار. (1385). مبارزات شیعیان در دوره نخست خلافت عباسی. مترجم: سیدکاظم طباطبایی. مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
ـ آزاد ارمکی، محمدتقی. (1392). نظریه‎های کلاسیک جامعه‎شناسی. تهران: انتشارات سمت.
ـ بابایی، محمدباقر. (1389). مهندسی مدیریت در فرهنگ علوی. تهران: دانشگاه جامع امام حسین (ع).
ـ  بشیر، حسن و همکاران. (1396). نظریه پردازی درباره ارتباطات میان فرهنگی. دو جلدی. تهران:انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
ـ  بشیر، حسن. (1395). دیپلماسی گفتمانی تعامل سیاست فرهنگ و ارتباطات. چاپ اول. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
ـ  ــــــــــــ . (1391).«رویکردهای اجتماعی در گفتمان روایی امام صادق(ع)». در کتاب ابعادشخصیت و زندگی امام صادق(ع). احمد پاکتچی. چاپ اول. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
ـ پاکتچی، احمد. (1392). ابعاد شخصیت و زندگی امام‎رضا (ع). تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
ـ جعفری، سید حسین. (1359). تشیّع در مسیر تاریخ. مترجم: سیدمحمدتقی آیت‎اللهی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
ـ جعفریان، رسول. (1368). تاریخ تشیّع در ایران. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
ـ  ــــــــــــــ . (1386). تاریخ تشیّع. تهران: انتشارات علم.
ـ حسینی عاملی، جعفرمرتضی. (1365). زندگانی سیاسی امام‎رضا (ع): «الحیاة السیاسیة للامام الرضا (ع)». قم : دفتر انتشارات اسلامی.
ـ حکیمی، محمد. (1388). معیارهای اقتصادی در تعالیم رضوی. قم: بوستان کتاب.
ـ خاکپور، حسین و همکاران. (1393)؛ «نقش مدیریت امام رضا (ع) بر جامعه شیعه». فصلنامه فرهنگ رضوی. ش8.صص: 56-31.
ـ خانمحمدی، کریم ؛ یوسفی، محدثه. (1393). «سیره ارتباطی امام‎رضا (ع) از مدینه تا مرو». فصلنامه فرهنگ رضوی. ش8.صص: 135ـ 105.
ـ خیاط، علی؛ جانفزا،علی.(1395). مهارتهای ارتباط موثر در سیره رضوی. مشهد: آستان قدس رضوی.
ـ درخشه، جلال ؛ حسینی فائق، سیدمهدی. (1391). سیاست و حکومت در سیره امام‎رضا (ع). مشهد: بنیاد بین‎المللی فرهنگی هنری امام‎رضا (ع).
ـ سعیدی گراغانی، (1392). مدیریت فرهنگی امام‎رضا (ع).  پایان نامه کارشناسی ارشد، زاهدان: دانشگاه سیستان و بلوچستان.
ـ شجاعی، محمد. (1391). فرد و جامعه متعالی در کلام امام‎رضا (ع). قم: محیی.
ـ شریعت نژاد، حسین. (1387). فرقه‎های کلامی عصر امام‎رضا (ع). مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
ـ شهرستانی، محمدعبدالکریم. (1395). الملل و النحل. مترجم: جلال حسینی بدخشانی. تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب.
ـ صفری فروشانی ، نعمت الله ؛ بختیاری، زهرا. (1390). رفتارشناسی امام‎رضا (ع) و فرقه‎های درون‎شیعی. چاپ دوم. مشهد: آستان قدس رضوی.
ـ صفری فروشانی، نعمت‎الله. (1391). خورشید شب. مشهد: آستان قدس رضوی.
ـ طبرسی، احمدبن‎علی. (1413ق). الاحتجاج علی اهل اللجاج. تحقیق: ابراهیم بهادری و محمد هادی. تهران: دارالاسوه.
ـ طوسی، ابی‎جعفر محمدبن‎حسن. (1390ق). الاستبصار فیما اختلف من‎الاخبار. مترجم: حسن‎الموسوی الخرسان. تصحیح: محمد الاخوندی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
ـ ــــــــــــــــــــــــــ . (1351). الفهرست. به‎کوشش: محمود رامیار. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.
ـ عطاردی، عزیزالله. (1406ق). مسندالامام الرضا (ع). مشهد: آستان قدس رضوی.
ـ ــــــــــــــــ . (1397ق). آثار و اخبار امام‎رضا (ع).  تهران: کتابخانه شهید صدر.
ـ فرمانیان، مهدی. (1386). درسنامه تاریخ و عقاید زیدیه. قم: ادیان.
ـ فضل‎الله، محمدجواد (1384). تحلیلی از زندگانی امام‎رضا (ع). مترجم: محمدصادق عارف. مشهد: بنیاد پژوهش‎های اسلامی.
ـ قطب‎الدین راوندى، سعیدبن‎هبةالله. (1378). جلوه‏هاى اعجاز معصومین (ع).چاپ دوم. قم: دفتر انتشارات اسلامی .
ـ کارخانه، علی. (1392). سیره سیاسی امام‎رضا (ع) و تحلیل مسئله ولایتعهدی. قم: بوستان کتاب.
ـ کلینی، محمدبن‎یعقوب. (1389). اصول کافی. مترجم: سیدجواد مصطفوی. تهران: نشر فرهنگ اهل بیت (ع).
ـ ــــــــــــــــــ .(1365). اصول کافی. مترجم: علی‎اکبر غفاری. تهران: دارالکتب‎الاسلامیه.
ـ لیتل جان، استیفن. (1384). نظریه‎های ارتباطات. مترجم: سیدمرتضی نوربخش و سیداکبر میرحسینی. تهران: جنگل.
ـ محبی‎پور، صغری. (1384). نقش امام‎رضا (ع) در حدیث شیعه. مشهد: آستان قدس رضوی.
ـ محسنیان‎راد، مهدی. (1374). ارتباط‎شناسی. چاپ دوم. تهران: سروش.
ـ محمدی ری‎شهری، محمد. (1394). گزیده حکمت‎نامه رضوی. مترجم: حمیدرضا شیخی. قم: دارالحدیث.
ـ مروج طبسی، محمدجواد. (1393). حکمت‎های رضوی. مترجم: عباس پورعبادی. قم: معروف.
ـ مسعودی، ابوالحسن علی‎بن‎حسین. (1347). مروج الذهب و معادن الجوهر. مترجم: ابوالقاسم پاینده. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
ـ مشکور، محمدجواد. (1367). ترجمه‎الفرق الشیعه نوبختی. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
ـ مصلایی پور،عباس؛ سلیمی،مریم.(1392).«اصول مناظره و آزاد اندیشی با تکیه بر مناظرات امام رضا علیه السلام». فصلنامه فرهنگ رضوی.شماره3.صص:114-87.
ـ مؤسسه قدر ولایت. (1393). چگونه رفتار کنیم. تهران: مؤسسه قدر ولایت.
ـ مهدوی، هادی. (1395). روان‎شناسی ارتباط در جمع‎آوری اطلاعات انسانی. تهران: دانشگاه اطلاعات و امنیت ملی.
ـ میرحسینی، یحیی. (1392). مناسبات دوسویه امام‎رضا (ع) و زیدیه. تهران: دانشگاه امام صادق، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
ـ هیبلز، سارا و ال.ویور، ریچارد. (1392). ارتباط مؤثر. مترجم: عباس بهزادی‎مقدم و همکاران. مشهد: فرا اندیش.