بررسی رویکردهای ایجابی امام‎رضا(علیه‎السلام) در مواجهه با روایات عرضه‎شده به ایشان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه شاهد

چکیده

حفظ و تبیین اخبار پیامبر (صلی‎الله‎علیه‎وآله) و امامان پیشین، از جمله وظایف اهل بیت (علیهم‎السلام) بوده است. این مهم در سیرۀ امام‎رضا (علیه‎السلام) ـ به اقتضای فضای سیاسی فرهنگی حاکم بر روزگار ایشان ـ فراوان دیده می‎شود به‎طوری‎که از آن حضرت سؤال‎های متعددی نسبت به روایات معصومان پیشین شده است. از این‎رو، این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی، در پیِ پاسخ به این پرسش است که رویکردهای ایجابی امام‎رضا (علیه‎السلام) در مواجهه با روایات عرضه‎شده به ایشان کدام است؟ یافته‎های تحقیق نشان از آن دارد که حضرت در مواجهۀ ایجابی با روایت‎های عرضه‎شده، چهار رویکرد را برگزیده‎اند: 1. تأیید روایات 2. تبیین روایات 3. جری و تطبیق روایات 4. تصحیح برداشت‎های سطحی از روایات. در این بین، تبیین و تأیید روایات به ترتیب با 10 و 9 مورد، بیشترین فراوانی را داشته است. روایات عرضه‎شده در موضوعات مختلف اعتقادی، اخلاقی و فقهی بوده‎اند و بیشترین سهم را روایات اعتقادی با موضوع امام‎شناسی به خود اختصاص داده است. گاه روایات از زبان پیامبر (صلی‎الله‎علیه‎وآله)، امام باقر و امام صادق (علیهما‎السلام) به امام‎رضا (علیه‎السلام) عرضه شده‎اند و گاه راویان در هنگام عرضۀ روایت، یا به معصوم خاص اشاره نکرده و یا عبارت «روی عن آبائک» را به‎کار برده‎اند. روایات توسط راویان مختلفی عرضه شده  است که سهم حسین‎بن خالد و ابوصلت هروی بیش از دیگران بوده است.

کلیدواژه‌ها