روش‌شناسی استدلال‌های امام رضا(ع) به آیات ولایت در مناظره با علمای مرو

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده آمل

2 دانشجوی دکترای علوم قرآن و حدیث دانشگاه میبد

چکیده

امام رضا(ع) در مجلس مأمون و در مناظره با علمای مرو، درباره برتری عترت بر امت، از 34 آیه قرآن بهره می­برد و روش‌های استفاده امام از این آیات در این مناظره گوناگون‌ است. روش‌های امام در این مناظره عبارت است از: روش تفسیر قرآن به قرآن، استفاده از شأن نزول آیات، جری و تطبیق، بیان مصداق آیات و تفسیر مزجی. امام رضا(ع) با استفاده از روش قرآن به قرآن بسیاری از مبهمات آیات دربارۀ اهل‌بیت(ع) را تبیین و با استفاده از شأن نزول، لیاقت اهل بیت(ع) را برای جانشینی پس از پیامبر(ص) اثبات و از طریق روش جری وتطبیق، برخی آیات را به امام علی(ع) تطبیق می­کند. همچنین با بهره‌گیری از روش تعیین مصداق، اهل بیت(ع) را مصداق ذی القربی در قرآن می­داند و در نهایت با استفاده از روش تفسیری مزجی در پی برخی از آیات از جمله آیه «و أنذر عشیرتک الاقربین»، آیه را فضیلتی بزرگ و مقامی ارجمند برای آل پیامبر(ع) در نظر می­گیرد. روش تحقیق در این مقاله، به‌صورت توصیفی - تحلیلی است. 

کلیدواژه‌ها