اخلاق و مهارت‌های مناظره در مناظره‌های امام‌رضا(ع) (مطالعه موردی؛ مناظره امام‌رضا(ع) با متکلمان ادیان و مذاهب)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیارگروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

حضرت امام‌رضا(ع) با افراد مختلف از جمله نمایندگان یهودیان، مسیحیان، زردتشتیان، صابئان، زنادقه و مادی‌گرایان، فرقه‌های اسلامی و افراد دیگر به مناظره پرداخته است. یکی از این مناظره‌ها، مناظره مفصل آن حضرت با متکلمان ادیان و مذاهب درباره توحید و نبوت است. این مقاله با مطالعه موردی و با هدف شناساندن اخلاق توحیدی حضرت امام‌رضا(ع) در برابر رقیبان، این مناظره را از لحاظ اخلاق و مهارت‌های مناظره و به‌ویژه با مطالعه تطبیقی آن با معیار‌ها، شرایط، آداب مناظره و جدل در دانش منطق و نیز یافته‌های علم ارتباطات، تحلیل و مورد پژوهش قرار داده و به این نتیجه دست یافته است که در این مناظره، حضرت از 20 روش و مهارت و شیوه اخلاقی به‌صورت توأمان استفاده کرده و در سخت‌ترین و طولانی‌ترین مناظره، بدون این که در دام کوچک‌ترین استدلال باطل یا غیر اخلاقی بیفتد، با استفاده از انواع مهارت‌های مناظره و روش‌های برتر ارتباطی، استدلال و بحث را تا غلبه بر رقیبان پیش برده است.

کلیدواژه‌ها