شیخ صدوق و طوسی و سایر رجالیان شیعه، ابن راهویه را در عِداد صحابیان امام رضا (ع)، برشمرده‌اند. وی از محدثان و فقها نام بردار قرن دوم است که در «مرو» متولد شد و پس از تحمّل حدیث از مشایخ خراسان، برای دریافت علوم قرآن و حدیث به عراق، حجاز، یمن و شام رفت و در نیشابور استقرار یافت و به تعلیم و نشر حدیث پرداخت و در همان‌جا دفن شد. وی واسطه‌ای مهم میان مدرسه حدیثی خراسان و سایر مدارس حدیثی محسوب می‌شود و به خاطر نقش بنیادینش به‌عنوان «امیرالمؤمنین فی الحدیث» شهرت یافت. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و بر اساس منابع تاریخی و رجالی به بررسی جایگاه وی از جهت وثاقت، مشایخ، شاگردان و آثار پرداخته است. یافته‌های پژوهش، نشان می‌دهد که وی دست‌کم، دارای سه نقش بنیادین ارزشمند در ارتباط با امام رضا (ع) دارد. نخست اینکه با نزدیک شدن امام به شهر نیشابور، وی با بسیج و رهبریت هزاران کس از نیشابوریان تا دهکده «مؤیّدیّه» در پی استقبال از امام رضا (ع) رفت و به‌قصد تجلیل، لگام مرکب ایشان را در دست گرفت؛ و ثانیاً وی بااینکه از اساتید نویسندگان صحاح مکتب خلافت است، با سلامت نفس همراه با اصرار و به‌دوراز غرور علمی از امام درخواست کرد که حدیثی مستند و راهگشا گزارش کنند؛ و ثالثاً وی فراز «بشرطها و شروطها و أنا من شروطها» را که از امام شنیده بود، نقل کرد؛ گزاره‌ای که نام بردار به حدیث غدیر دوم و حاوی تلازم توحید و امامت است. گرچه کتب حدیثی مکتب امامت و خلافت، حدیث «سلسلة الذهب حصن» را با سندها و متن‌های گوناگونی نقل کرده‌اند، اما تنها سندحاوی فراز مذکور ، طریق «ابن راهویه» است. وی نمونه تعامل علمی احترام‌آمیز میان دانشمندان مسلمان است و حضورش در زنجیره حدیث «سلسله‌الذهب»، بیانگر حق مداری و تأثیرگذاری در تاریخ حدیث شیعه است.
بیات مختاری، مهدی و محمد زاده، مریم. (1405). ابن راهویه (161- 238 ق.) و نقش وی در گسترش اندیشه امام رضا (ع). (e256148). فرهنگ رضوی، ()، e256148 https://doi.org/10.22034/farzv.2026.579234.2140
MLA
بیات مختاری، مهدی، و محمد زاده، مریم. "ابن راهویه (161- 238 ق.) و نقش وی در گسترش اندیشه امام رضا (ع)" .e256148 ، فرهنگ رضوی، ، 1405، e256148. doi: 10.22034/farzv.2026.579234.2140
HARVARD
بیات مختاری، مهدی، و محمد زاده، مریم. (1405). 'ابن راهویه (161- 238 ق.) و نقش وی در گسترش اندیشه امام رضا (ع)'، فرهنگ رضوی، (), e256148. doi: 10.22034/farzv.2026.579234.2140
CHICAGO
بیات مختاری، مهدی و محمد زاده، مریم، "ابن راهویه (161- 238 ق.) و نقش وی در گسترش اندیشه امام رضا (ع)." فرهنگ رضوی، (1405): e256148, doi: 10.22034/farzv.2026.579234.2140
VANCOUVER
بیات مختاری مهدی، محمد زاده مریم. ابن راهویه (161- 238 ق.) و نقش وی در گسترش اندیشه امام رضا (ع). فرهنگ رضوی. 1405;():e256148. doi: 10.22034/farzv.2026.579234.2140
