توازن کارکردهای زبانی و نقش آن‌ها در انسجام مفاهیم توحیدی بر مبنای نظریه رومن یاکوبسن ( بررسی موردی خطبه توحیدیه امام رضا (ع) )

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده
تحلیل متون دینی به منظور ارزیابی هنری آن‌ها به عنوان یک فرآیند ارتباط کلامی، از اهمیت بالایی برخوردار است. پژوهشگران در تلاش‌اند تا با بهره‌گیری از روش‌های مختلف در حوزه‌های نقد ادبی، زبان‌شناسی و معناشناسی، به درک بهتر و تحلیل دقیق‌تری از این متون بپردازند. در این راستا، استفاده از یافته‌های زبان‌شناسی به ویژه در بررسی متون دینی، به پژوهشگران کمک می‌کند تا این متون را به طور علمی تحلیل کنند و معناها و روابط موجود در آن‌ها را شفاف‌سازی نمایند. نظریه ارتباطی یاکوبسن به دلیل دقت در تحلیل اجزای ارتباط کلامی، ابزار مناسبی برای تحلیل متون دینی محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی – تحلیلی و بر مبنای نظریه رومن یاکوبسن به بررسی توازن کارکردهای زبانی در خطبه توحیدیه امام رضا (ع) و نقش آن در القای پیام توحیدی و انسجام معنایی می‌پردازد. هدف از بررسی این خطبه که به تبیین وحدانیت خداوند و صفات او اختصاص دارد این است که با تأکید بر کارکردهای ارتباطی کلام، به روشن‌تر شدن و وضوح بیشتر مفاهیم توحیدی کمک کند و در نتیجه، درک و تأمل در این مفاهیم را برای مخاطب آسان‌تر و مؤثرتر نماید. یافته‌ها نشان می‌دهند که کارکردهای عاطفی، ارجاعی، ترغیبی، ادبی، همدلی و فرازبانی به ایجاد ارتباط عمیق‌تری میان مفاهیم توحیدی و مخاطب کمک کرده و به تبیین دقیق‌تری از صفات الهی منجر می‌شود. این توازن کارکردها، خطبه را به ابزاری مؤثر برای انتقال پیام توحیدی تبدیل کرده و به درک عمیق‌تری از مفاهیم الهی در مخاطب می‌انجامد. در نهایت، این پژوهش به عنوان الگویی برای تحلیل متون دینی و ارتقای فهم توحیدی در مخاطبان ارائه می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 02 شهریور 1405