چکیده در بسیاری از فرهنگها، ازجمله جهان اسلام، مردم بر این باورند که مکان مقدس نقطه تلاقی آسمان و زمین بوده و دفن شدن در چنین مکانهایی مایه سعادت پس از مرگ انسانها میشود. بنابراین، مردم در صورت امکان درگذشتگان خویش را در مکانهای مقدس دفن میکنند. حرمهای مطهر امام رضا (ع) و خواهرش حضرت معصومه (س)، به دلیل تقدس ویژه، محل دفن افراد شاخص، بهویژه علمای دین است. مسئله ازآنجا ناشی میشود که به دلیل محدودیت مکان و انحصار این مکانها به قشر خاص، این سؤال را برمیانگیزد که زائران چه نوع نگرشی نسبت به تدفین نسبتاً انحصاری علما در جوار حرمها دارند؟ نگارنده جهت کشف معناهای نقش بسته در اذهان افراد دارای تجربه از زیارت قبور علما در حرمهای مطهر با رویکرد پدیدار شناختی بهوسیله انجام مصاحبههای نیمه ساختیافته و تحلیل مضمونهای مندرج در پاسخها، تجربه زیسته آنها را بررسی کرده است. نتایج تحقیق نشان میدهد، علیرغم تصور اولیه محقق، مضمونهای مثبت «جایگاه ویژه و شخصیت والا»، «مرجعیت فرهنگی و الگوی زندگی»، «داشتن تأثیرات معنوی قبور»، «تداعی شناخت قبلی نسبت به مشاهیر»، «خدمات اجتماعی چشمگیر»، «عنایت معنوی نسبت به علما»، «معنویت و عرفان مدفونان»، «قرابت معنایی علما و اهلبیت» و درنهایت «تبعیض و مزاحمت» در تجربه زیسته زائران تداعی شده است. همه مضامین سازمان دهنده بالا ذیل مضمون فراگیر «نگاه مثبت به تدفین علما در مشاهد مشرفه» مقولهبندی میشود. مصاحبهشوندگان مشروط به پرهیز از «تبعیض» و عدم ایجاد «مزاحمت به زائران»، تدفین علما و مشاهیر را مثبت ارزیابی میکنند.
کلیدواژهها: قبور علما، امام رضا (ع)، حضرت معصومه (س)، پدیدارشناسی، مکان مقدس، مشاهد مشرفه
خان محمدی,کریم و صنعت پور امیری,مهدی . (1405). تحلیل پدیدار شناختی قبور علمای مدفون در حرمهای اهلبیت: موردمطالعه؛ حرم امام رضا (ع) و حضرت معصومه (س). (e247117). فرهنگ رضوی, (), e247117 doi: 10.22034/farzv.2026.562763.2118
MLA
خان محمدی,کریم , و صنعت پور امیری,مهدی . "تحلیل پدیدار شناختی قبور علمای مدفون در حرمهای اهلبیت: موردمطالعه؛ حرم امام رضا (ع) و حضرت معصومه (س)" .e247117 , فرهنگ رضوی, , , 1405, e247117. doi: 10.22034/farzv.2026.562763.2118
HARVARD
خان محمدی کریم, صنعت پور امیری مهدی. (1405). 'تحلیل پدیدار شناختی قبور علمای مدفون در حرمهای اهلبیت: موردمطالعه؛ حرم امام رضا (ع) و حضرت معصومه (س)', فرهنگ رضوی, (), e247117. doi: 10.22034/farzv.2026.562763.2118
CHICAGO
کریم خان محمدی و مهدی صنعت پور امیری, "تحلیل پدیدار شناختی قبور علمای مدفون در حرمهای اهلبیت: موردمطالعه؛ حرم امام رضا (ع) و حضرت معصومه (س)," فرهنگ رضوی, (1405): e247117, doi: 10.22034/farzv.2026.562763.2118
VANCOUVER
خان محمدی کریم, صنعت پور امیری مهدی. تحلیل پدیدار شناختی قبور علمای مدفون در حرمهای اهلبیت: موردمطالعه؛ حرم امام رضا (ع) و حضرت معصومه (س). فرهنگ رضوی. 1405;():e247117. doi: 10.22034/farzv.2026.562763.2118
