فرهنگ رضوی

بررسی تطبیقی گزارشات تاریخی درباره توپ بندی حرم مطهر امام رضا(ع)(به همراه معرفی یک نسخه خطی نویافته درباره توپ بندی)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

ابوالفضل حسن آبادی

دکترای تاریخ محلی دانشگاه اصفهان،مدیر مرکز نسخ خطی،، کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

https://doi.org/10.22034/farzv.2024.469116.2022
چکیده
بمباران حرم امام رضا(ع)بدست روس هادر دهم ربیع الثانی 1330 ق یکی از وقایع مهم تاریخی در مشهد به شمار می رود بنحوی که تا مدت ها به عنوان عاشورای ثانی مراسمی برگزار و اشعاری برای آن سروده شده است.هدف از نگارش این مقاله معرفی و بررسی محتوای رساله ای نویافته درباره بمباران حرم امام رضا(ع) می باشد. در همین راستا ابتدا مهمترین منابع موجود در این باره در ذیل رسمی شامل اسناد و غیر رسمی مانند کتاب و روزنامه معرفی می گردد.در ادامه به منظور فراهم سازی امکان بررسی تطبیقی محتوای آن ها با رساله مورد بحث، موضوعات اصلی در چند محور؛ انواع خسارات مالی و جانی،نحوه حمله به حرم و چگونگی استقرار توپها،تعداد گلوله های اصابت کرده به حرم و محل آن ،اعتبار سنجی اسناد و مدارک و انواع اشعار به جای مانده دسته بندی می شود و در هر قسمت اهمیت اطلاعات نسخه در قیاس با دیگر منابع مشخص می گردد.ساختار نسخه شناسی رساله و ارزشهای اطلاعاتی آن به صورت جداگانه نیز برای تاکید بیشتر بر اهمیت محتوا معرفی می گردد.بررسی یافته های پژوهش نشان می دهد که این نسخه تا کنون ناشناس بوده و اطلاعات آن در جایی استفاده نشده است. با توجه به شکل و شیوه ارائه اطلاعات ارائه شده، نویسنده از نزدیک در جریان واقعه بوده و تلاش نموده تا ضمن ارائه تصویر دقیق به صورت منصفانه به ابعاد مختلف آن بر اساس شواهد و اسناد بپردازد.برخی از اطلاعات کتاب مانند نحوه شروع شدن و وقایع منجر به بمباران با دیگر منابع مشترک است و در برخی محورها مانند افراد درگیر ،خسارات مالی و جانی،آرایش نیروهای نظامی و نحوه بمباران و اشعار به جای مانده واجد ارزش اطلاعاتی و در مواردی مانند سرانجام یوسف خان هراتی منحصر بفرد است.

کلیدواژه‌ها

توپ بندی
حرم مطهر امام رضا(ع)
مشهد
آستان قدس
روس
دوره قاجار

موضوعات

فرهنگ رضوی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 12 آبان 1403

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما