تحلیل ساختاری و محتوایی داستان های جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی (1395-1385)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 دانشجوی دکترای رشته ادبیات روایی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد ، ایران

چکیده
داستانهای جشنوارۀ ادبیات کودک و نوجوان رضوی از جمله آثار داستانی در ردۀ سنّی کودک و نوجوان هستند که بیشتر بهصورت یک پیرفتی و تا حدودی مثبتنگر در دهۀ 80 و 90 نگاشته شدهاند. محور اصلی این داستانها را انتقاد از بیماری و فقر، ستایش توسل و امید، نوعدوستی، قدرشناسی و تلاش و پشتکار تشکیل میدهد. این مقاله به روش توصیفی تحلیلی و با هدف معرفی بهتر این داستانها و شناخت نوع نگاه نویسندگان آنها که کمتر مورد توجه قرار گرفته است، تلاش میکند عناصر مهم ساختاری و محتوایی این آثار را بررسی و تحلیل کند. بر اساس یافتههای این جستار، در این داستانها توصیفات واقعی بر تخیل نویسندگان غلبه دارد. در این داستانها در نهایت، برتری با شخصیتهای مثبت و نیروی خیر است و پایان بهنسبت خوشی در انتظار قهرمانان و خوانندگان آن قرار دارد. غلبۀ فراوانی شخصیتهای پویا نسبت به شخصیتهای ایستا به دلیل نوع بحرانها در داستان و غلبه محتوا بر فرم، صحنهپردازیهای توأم با تشبیه و استعاره که در خدمت درونمایه داستان قرار دارد، از دیگر ویژگیهای این داستانهاست. کمتوجهی به فرهنگ ملی و اساطیری و یکسانی در زبان و گفتار شخصیتهای داستان، از مهمترین آسیبهای این آثار است.

کلیدواژه‌ها


احمدی، بابک.(5831). ساختار و تأویل متن. تهران: نشر مرکز.
اخوّت، احمد. (1731). دستور زبان داستان. اصفهان: فردا.
افضلی، فاطمه سادات.(1931). «تحلیل ساختاری و محتوایی داستان‌های کوتاه بهرام صادقی». پایاننامه کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان.
امین بی‌طرف، نگار.( 6831).« کبوتر حرم». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص:113-123.
برهان، پروین.(5831).« نه آن یونسی که ما می‌شناختیم». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص:91-99.
حاج‌بابایی، محمدرضا؛ صالحی، نرگس.(4931).«تحلیل ساختاری داستان هفتم از مجموعه داستان عزاداران بَیل». مجموعه مقاله های دهمین همایش بین المللی ترویج زبان و ادب فارسی. صص: 412- 420. شهریور. 1394. دانشگاه محقق اردبیلی.
حق‌نظری، سارا.(6831).« مسیح مشهد». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص:129-132.
حکیمی، ساره.(6831).« بیم و امید». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص:133-139.
حنیف، محمد.(9931). عناصر داستانی و نمایشی در میراث ادبیات فارسی. تهران: علمی و فرهنگی.
رادویانی، محمدبن عمر.(2631 ). ترجمان البلاغه. تهران: افست تهران.
ریمون- کنان، شلومیت.(7831). روایت داستانی: بوطیقای معاصر. ترجمه ابوالفضل حری، تهران: نیلوفر.
ستوده، سارا.(2931).« لبخند دریا ». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص: 211-214.
سلدن، رامان؛ ویدوسون، پیتر.(7831). راهنمای نظریه ادبی معاصر. تهران: طرح نو.
سلمانی، فاطمه.(0931).« نامه‌ای به امام رضا». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص:101-109.
شمسی‌پور، راضیه.(5831).« قالیچه بهارخاتون». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص:87-90.
شیرشاهی، افسانه.(0041).«تحلیل ساختار و محتوای رمان نفس‌ها و هوس‌ها». متن پژوهی ادبی. شماره90. صص:236-260.
صفدری، فرزانه.(5831).« قُلک گِلی». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص: 101-112.
طهماسبی، ژیلا.(5831).« طوقی». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص:131-135.
طیاری، نسیم.(1931).« آهنگ تلاش». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص:247-273.
فروزنده، مسعود.(7831).«تحلیل ساختاری طرح داستان ورقه و گلشا عیوقی». دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی. شماره60. دوره16. صص: 65-81.
فورستر، ادوارد مورگام.(4831). جنبههای رمان، ترجمه ابراهیم یونسی. چاپ پنجم. تهران: نگاه.
گلی، ملیکا.(6831).« دوچرخه». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص:123-124.
گودرزی، ریحانه.( 5831).« قاسم». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. صص:83-86.
ـــــــــــــــ.( 6831).« گنبد طلا». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. صص:147-152.
مستور، مصطفی.(3831).« آسیب‌شناسی داستان امروز با نگاهی به جوایز ادبی». کتاب ماه ادبیات و فلسفه. شماره 83. صص:4-16.
مکاریک، ایرناریما.(4831).دانشنامه نظریههای ادبی معاصر. ترجمه مهران مهاجر و محمّد نبوی، تهران:آگه.
ملک‌پور شهرکی، ماندانا.(5831).« عطر زیارت». برگزیده آثار جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی. شهرکرد: دبیرخانه جشنواره ادبیات کودک و نوجوان رضوی.صص:113-121.
منفردان، الهام.(4931).« تحلیل ساختار و محتوای داستان‌ها کودک و نوجوان در سال‌های 1300تا 1357». پایاننامه دکترای زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز.
مهدی پورعمرانی، روح الله.(6731). مسافری غریب و حیران( نقد و بررسی گزیده داستانهای بهرام صادقی). تهران: روزگار.
میرصادقی، جمال؛ میرصادقی، میمنت.(1377). واژهنامه هنر داستان نویسی. تهران: کتاب مهناز.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ.(0831). عناصر داستان. چاپ چهارم. تهران: سخن.
نورائی، الیاس؛ ابراهیمی، احترام.(7931).«تحلیل ساختاری و محتوایی داستان لنگ». مجموعه مقاله های دهمین همایش بین المللی ترویج زبان و ادب فارسی. صص: 467- 480. شهریور. 1394. دانشگاه محقق اردبیلی.
یان، مانفرد.(7931). روایتشناسی. ترجمه محمّد راغب.چاپ اوّل. تهران: ققنوس.