بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 14 53 2026 04 21 An Analysis of Qāḍī Saʿīd Qummī’s Reading of Imām al Riḍā’s Statement Concerning “the Knownness of Beings to Himself” and Other Non‑Negating Approaches to Self‑Awareness بررسی خوانش قاضی سعید قمی از سخن امام رضا (علیه‌السلام) در خصوص «معلوم‌بودن کائن نزد خویش» (و دیگر رهیافت های غیر مبتنی بر نفی گونه‌ای از خودآگاهی) 7 30 241460 10.22034/farzv.2024.473867.2032 FA محمدهادی توکلی استادیار گروه پژوهشی فلسفه وکلام، پژوهشگاه حوزه ودانشگاه، قم، ایران 0000-0002-1107-8204 Journal Article 2024 08 17 Divine knowledge and the issues related to it have received profound attention in the intellectual and spiritual heritage of the Pure Progeny (ʿItrat Ṭāhirah, peace be upon them). One of the questions concerning the attribute of divine knowledge is the self-awareness of the Almighty God. Among the narrations that discuss the self-awareness of God, the negative response of Imam Reza (peace be upon him) to ʿImrān al Ṣābī regarding the question of “whether God, the Exalted, is known in Himself and to Himself” is a striking statement, whose meaning commentators have explicitly found difficult to interpret. In their efforts to elucidate this hadith, three main interpretive approaches have emerged: 1. Some scholars have regarded ʿImrān’s question as referring to a kind of awareness whose affirmation for God would entail imperfection. 2. Others have understood it as referring to awareness in its absolute sense, and have interpreted the Imam’s denial as a negation of the limitation that would arise from affirming such an attribute for God, given His absolute nature. 3. A third group has held that ʿImrān’s question is not, in fact, related to divine self-awareness at all. This article examines the existing interpretations of the narration primarily through the lens of the latter two approaches. علم الهی و مسائل مرتبط با آن، در میراث برجای مانده از عترت طاهره (علیهم‌السلام) بسیار مورد توجه قرار گرفته است. یکی از مسائل مربوط به صفت علم الهی، خودآگاهی خداوندمتعال است. در میان روایاتی که در آنها بحث از خودآگاهی خداوندمتعال به‌میان آمده است، پاسخ منفی امام رضا (علیه‌السلام) به عمران صابی در خصوص «معلوم بودن خداوندمتعال در خود و نزد خود»، سخنی غریب است که شارحان بر صعوبت معنای آن تصریح کرده و در تحلیل معنای آن به تکاپو افتاده‌اند که سه رویکرد عمده در تحلیل این روایت به‌چشم می‌خورد؛ (1) برخی از ایشان پرسش عمران را ناظر به گونه‌ای از آگاهی تلقی کرده‌اند، که ثبوت آن برای خداوندمتعال مستلزم نقص است و (2) برخی دیگر، آن را به‌معنای مطلق آگاهی لحاظ کرده‌اند و بر اساس اطلاق ذاتی خداوندمتعال، نفی ثبوت آن را مربوط به نفی تقیّد ناشی از اثبات این صفت برای خداوندمتعال در نظر گرفته‌اند، و (3) عده‌ای دیگر اساسا پرسش عمران را غیرمربوط به خودآگاهی خداوندمتعال دانسته‌اند. در این نوشتار، تحلیلهای صورت گرفته بر اساس دو رویکرد اخیر مورد بررسی قرار می‌گیرد.

http://www.farhangerazavi.ir/article_241460_f1677292591e8b82a0b77b3011e31236.pdf

بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 14 53 2026 04 21 Investigating the Political Discursive Act of Diʿbal al Khuzāʿī and Its Role in Promoting Razavi Culture Using Pierre Ansart’s Theory بررسی کنش سیاسی گفتاری دعبل خزاعی و تأثیر آن در ترویج فرهنگ رضوی با استفاده از نظریه پی یر انسار 31 63 233038 10.22034/farzv.2025.487473.2042 FA حسن مجیدی دانشیارگروه علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران 0000-0003-0568-4205 Journal Article 2024 11 06 Language and its manifestation in speech and discourse, especially in a society whose people are famous for their literature and verbal art, cannot be free from political dimension and function. De bel Khozaee (256-148 AH) with a life span of nearly a century used speech and poetry to expand the culture of the Imams and Confront with the Abbasid political culture, and left behind an effective legacy. The present article, with a historical, descriptive, analytical approach and documentary method, seeks to present a vivid picture of the functions of the political speech act of De bel Khozaee, the poet of the Ahl ol-Bayt, during his long life, especially in the era of Imam Reza (AS). The theoretical framework of the present article is the relationship between language and ideology in the thought of Pierre Pierre Ansart t(1922-2016). Based on his thought, language gives meaning and direction to political action. Language is an important tool for political actors to realize the act of rebellion and revolution or stabilization. The findings of this article show that De bel’s political poetry, in the form of satire and criticism of the caliphs of the time, from the Umayyads to the Abbasids, and in the act of consolidation in the form of praise and lamentation of the Ahl ol-Bayt, and defense of their legitimacy, expressing the lamentations of the infallibles and praising the descendants, especially the praise and lamentation of Imam Reza (a.s.), has made De bel famous in consolidating the Razavi culture with revolutionary action and preventing the dominance of the culture opposed to the Ahl ol-Bayt. De bel ‘s poetic language depicts the legitimacy of the discourse of the Imamate, by depicting the legitimacy, competence, and at the same time the oppression of the infallibles, may God bless them and grant them peace, and exposing the injustices, betrayals, inadequacies, and cruelty and injustice of the Abbasid rulers. . De bel’s revolutionary action is in such a way that instead of a language full of mystery and obscurantism; By using clear and straightforward odes, he targeted a large audience in the vast Muslim lands of his time. دعبل خزاعی (256-148 ق) با عمری حدود یک قرن خود از کلام و شعر برای بسط فرهنگ ‌ائمه (ع) و تقابل با فرهنگ سیاسی عباسی بهره گرفت و کارنامۀ موثری از خود برجا گذاشت. این مقاله با رویکرد تاریخی و توصیفی تحلیلی و به روش اسنادی در صدد ارائه تصویری گویا از کارکردهای کنش سیاسی گفتاری دعبل خزاعی شاعر اهل بیت (ع) در زمان حیات طولانی خود به‌ویژه در عصر امام رضا (ع) است. چهارچوب نظری این مقاله رابطۀ زبان و ایدئولوژی در اندیشه پی‌یر انسار است. بر مبنای اندیشۀ وی، زبان به فعل سیاسی معنا و جهت می‌دهد. زبان، ابزار مهم عاملان سیاسی برای تحقق کنشِ شورش و انقلاب یا تثبیت است. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد شعر سیاسی دعبل در کنش شورش در قالب‌ هجو و نقد خلفای جور، از امویان گرفته تا عباسیان و در کنشِ تثبیت‌ در قالب‌هایی چون مدح و رثای اهل بیت (ع) و دفاع از حقانیت‌ آنان، بیان سجایای معصومین (ع) و ستایش آیندگان به‌خصوص مدح و ستایش و رثای ‌امام رضا (ع) دعبل را در تثبیت فرهنگ‌رضوی ‌با کنش انقلابی و جلوگیری از چیره شدن فرهنگ مخالف اهل بیت (ع) نامدار کرده است. زبان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ شعری‌ دعبل، ترسیم‌ کنندۀ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مشروعیت‌ گفتمان‌ امامت ‌با ترسیم‌ حقانیت، صلاحیت‌ در عین ‌مظلومیتِ معصومین (ع) و افشای ناراستی‌ها، خیانت‌ها، بی‌کفایتی‌ها و ظلم و جور حاکمان عباسی است. کنش انقلابی دعبل به نحوی است که به جای زبان پررمز و راز و دیریاب، با بهره‌گیری از قصاید روشن و با صراحت بیان، مخاطبان بی‌شمار سرزمین پهناور مسلمانان عصر خود را هدف قرار می‌داده است.

http://www.farhangerazavi.ir/article_233038_a08eda4aa4e89f918acddd30f78d0579.pdf

بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 14 53 2026 04 21 A Comparative Study of Historical Accounts of the Cannonading of the Sacred Shrine of Imam Reza (P.B.U.H) (Including the Introduction of a Newly Discovered Manuscript on the Incident) بررسی تطبیقی گزارش‌های تاریخی دربارۀ توپ‌بندی حرم مطهر امام رضا(ع) (به همراه معرفی نسخۀ خطی نویافته دربارۀ توپ‌بندی) 65 103 208840 10.22034/farzv.2024.469116.2022 FA ابوالفضل حسن آبادی دکترای تاریخ محلی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0009-0006-2853-4831 Journal Article 2024 07 22 The bombing of the holy shrine of Imam Reza (P.B.U.H) by the Russians on the 10th of Rabi’ al-Thani, 1912, is considered a significant historical event in Mashhad. Known as the “Second Ashura,” the event was commemorated for a long time and poems were composed in its memory. In this regard, the current study sought to introduce and analyze the content of a newly discovered treatise concerning the bombing of Imam Reza’s shrine. To this end, the most reliable sources on this subject were identified and categorized into official sources, including documents, and unofficial sources, such as books and newspapers. Subsequently, to facilitate a comparative analysis of their content with the information in the treatise under discussion, the main topics were divided into several themes, including the types of financial and human damages, the method of attacking the shrine and the positioning of the cannons, the number of shells that hit the shrine and their locations. For each theme, the significance of the manuscript’s information was clarified in comparison to other sources. The codicological structure of the treatise and its informational value were also presented separately to further emphasize the importance of its content. The analysis of the research findings reveals that this manuscript has remained unknown until now, and its information has not been utilized elsewhere. Based on the style and manner of the information presented, the author was closely involved in the event and endeavored to provide an accurate depiction while fairly addressing its various dimensions based on personal observation and available evidence and documents. Some of the manuscript’s information, such as the way the event commenced and the incidents leading to the shrine being shelled, is consistent with other sources. In specific cases, such as the individuals involved, financial and human losses, the arrangement of military forces, and the method of bombardment, the treatise possesses informational value, and the sections concerning figures like Yusef Khan Herati’s fate are unique. بمباران حرم امام رضا(ع)بدست روس هادر دهم ربیع الثانی 1330 ق یکی از وقایع مهم تاریخی در مشهد به شمار می رود بنحوی که تا مدت ها به عنوان عاشورای ثانی مراسمی برگزار و اشعاری برای آن سروده شده است.هدف از نگارش این مقاله معرفی و بررسی محتوای رساله ای نویافته درباره بمباران حرم امام رضا(ع) می باشد. در همین راستا ابتدا مهمترین منابع موجود در این باره در ذیل رسمی شامل اسناد و غیر رسمی مانند کتاب و روزنامه معرفی می گردد.در ادامه به منظور فراهم سازی امکان بررسی تطبیقی محتوای آن ها با رساله مورد بحث، موضوعات اصلی در چند محور؛ انواع خسارات مالی و جانی،نحوه حمله به حرم و چگونگی استقرار توپها،تعداد گلوله های اصابت کرده به حرم و محل آن ،اعتبار سنجی اسناد و مدارک و انواع اشعار به جای مانده دسته بندی می شود و در هر قسمت اهمیت اطلاعات نسخه در قیاس با دیگر منابع مشخص می گردد.ساختار نسخه شناسی رساله و ارزشهای اطلاعاتی آن به صورت جداگانه نیز برای تاکید بیشتر بر اهمیت محتوا معرفی می گردد.بررسی یافته های پژوهش نشان می دهد که این نسخه تا کنون ناشناس بوده و اطلاعات آن در جایی استفاده نشده است. با توجه به شکل و شیوه ارائه اطلاعات ارائه شده، نویسنده از نزدیک در جریان واقعه بوده و تلاش نموده تا ضمن ارائه تصویر دقیق به صورت منصفانه به ابعاد مختلف آن بر اساس شواهد و اسناد بپردازد.برخی از اطلاعات کتاب مانند نحوه شروع شدن و وقایع منجر به بمباران با دیگر منابع مشترک است و در برخی محورها مانند افراد درگیر ،خسارات مالی و جانی،آرایش نیروهای نظامی و نحوه بمباران و اشعار به جای مانده واجد ارزش اطلاعاتی و در مواردی مانند سرانجام یوسف خان هراتی منحصر بفرد است.

http://www.farhangerazavi.ir/article_208840_68b4a2ac6841da6768666bdce5bdde21.pdf

بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 14 53 2026 04 21 Investigating Thematic Manifestations of the Ḥadīth al Silsilat al Dhahab (“The Golden Chain Hadith”) in Razavi Art: A Case Study of Contemporary Iranian Miniature Painting بازیابی جلوه‌های مضمونی حدیث سلسله‌الذهب در هنر رضوی (مطالعه موردی: آثار نگارگری معاصر ایران) 105 129 235868 10.22034/farzv.2024.467026.2019 FA فهیمه زارع‌زاده استادیارگروه هنر اسلامی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0001-8843-0547 زهره صالحی کارشناس ارشد هنر اسلامی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0009-0004-8789-2407 Journal Article 2024 07 12 Given the important and sacred position of the Prophet of Islam and the Impeccable Imams within the realm of the Iranian people’s beliefs and spiritual values, religious art in this land starting from the early centuries of the Islamic era developed into a variety of visual subcategories, each seeking, in a comprehensive, desirable, and aesthetically pleasing manner, to depict the conduct of those great figures. Razavi art is among them; it took shape based on the life-story (sīrah) of Imam Reza and the principles governing his lived experience, and includes numerous visual works such as miniature painting. Among the remaining artworks and depictions from many historical centuries, the present study conducted as a case study focuses on contemporary miniatures centered on the historical event of Imam Reza’s arrival in Nishapur and the narration of the Ḥadīth of the Golden Chain by him. The study aims, through reading and analysis of these works as specific visual documents of the subject, to both reveal the thematic expressions of the ḥadīth and show how miniature painters have made evident the artists’ appropriation of the Imam’s thoughts, conduct, speech, and manner of living. The findings obtained from the description and interpretation of the visual structure of these works based on the theory of Wucius Wong indicate that although each of the miniature painters chose a particular approach from realism to abstraction to visualize this event and concentrated on one of the surrounding themes of the ḥadīth, they nevertheless all endeavored to create a spiritual and sacred atmosphere through it (inscription-writing and the design of an angel or angel’s wing in the background) and to apply visual principles similar to those such as “upright” (rank) perspective, as well as using gentle colors to depict faces and place the primary form (the Imam’s figure) within the key square of their compositional structure. In doing so, they emphasized the central theme of the ḥadīth: the inseparable bond between divine unity (tawḥīd) and imamate. They also portrayed the Imam’s way in confronting the community of Muslims his pleasant demeanor, kindness, and patience in an appealing manner. بنا به جایگاه مهم و مقدس پیامبر(ص) و ائمه معصومین(ع) در وادی اعتقادات و ارزش های معنوی مردمان ایران، هنر دینی در این سرزمین از همان سده های اولیه هجری، مشتمل بر زیرمجموعه های تصویری گوناگونی گردید که هر یک به نحوی جامع، مطلوب و زیبایی شناسانه درصدد بازنمایی سیره آن بزرگواران بوده اند. هنر رضوی از جمله آنهاست که با ابتناء بر سیره امام رضا و اصول حاکم بر حیات زیسته ایشان شکل گرفت و دربردارنده آثار تجسمی متعددی همچون نگارگری گردید. در میان چنین آثار و نگاره های برجای مانده از سده های تاریخی، پژوهش حاضر به صورت مطالعه موردی بر نگاره های معاصر حول رویداد تاریخی ورود حضرت رضا به نیشابور و روایت گری حدیث سلسله الذهب از سوی ایشان متمرکز شده است. زیرا قصد دارد تا با خوانش و تجزیه و تحلیل آنها به مثابه اسناد مصور خاص موضوعی، ضمن آنکه جلوه های مضمونی حدیث را بازمی نمایاند؛ چگونگی وام گیری هنرمندان نگارگر از اندیشه، رفتار، گفتار و سیاق زندگانی حضرت را عیان سازد. یافته های حاصله از توصیف و تفسیر ساختار بصری این آثار با ابتناء به نظریه وسیوس ونگ حاکی از آنند که اگرچه هریک از نگارگران به شیوه ای خاص- از عینی گرایی گرفته تا انتزاعی- تجسم بخشی بدین رویداد را برگزیده و بر یکی از مضامین پیرامونی حدیث متمرکز شده اند. با این حال، همگی سعی داشته اند تا با خلق فضایی روحانی و قدسیّت بخشیدن بدان (کتیبه نگاری و طراحی فرشته یا بال فرشته در پس زمینه) و کاربرد اصول بصری مشابه همانند پرسپکتیو مقامی، رنگ های ملایم جهت ترسیم چهره و جای دهی فرم اصلی (پیکره امام) در مربع شاخص ترکیب بندی آثارشان، بر اساسی ترین مضمون حدیث یعنی پیوند ناگسستنی توحید با امامت تأکید ورزند. همچنین سیره حضرت را در مواجهه با مردم به گونه ای جذاب نشان دهند.

http://www.farhangerazavi.ir/article_235868_4a3fb138f3bf0e940e96ec2ab998c0b8.pdf

بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 14 53 2026 04 21 Investigating Dimensions and Elements of Astan Quds Razavi’s Economics of Culture (With Emphasis on ʿUyūn Akhbār al Riḍā and the Thoughts of the Late Supreme Leader Ayatollah Sayyed Ali Khamenei( شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های اقتصاد فرهنگ در آستان قدس رضوی با تأکید بر کتاب عیون اخبار الرضا (ع) و اندیشه‌های مقام معظم رهبری 131 161 213428 10.22034/farzv.2024.447396.2025 FA محمد حسین فتوحی رشیدی دانشجوی دکترای مدیریت بازرگانی، گرایش مدیریت سیاستگذاری بازرگانی، دانشگاه بین المللی امام رضا(ع)، مشهد ، ایران 0000-0002-5103-3123 مرتضی رجوعی دانشیار گروه مدیریت، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران 0000-0003-4135-3446 عبدالحمید طالبی استادیار گروه فقه و حقوق امامیه، دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2024 07 24 The field of cultural economy is one of the new and profitable fields that can provide good solutions to solve the financial problems of cultural organizations with scientific study. Astan Quds Razavi organization is one of the organizations that is active in the field of cultural economy; But it has not yet been able to use the many capacities it has. On the other hand, due to the lack of research in this field and considerations related to the Astan Quds Razavi organization; For example: the image and brand of Imam Reza (PBUH), there is no research that can solve this need. The current research tries to extract the components of the cultural economy in Astan Quds Razavi by using thematic analysis method by emphasizing the narrations of Oyyun Al-Akhbar Al-Reza (PBUH) and using the statements of the Supreme Leader Ali Khamenei, the macro policies of Astan Quds Razavi and theoretical litrature. After extracting the texts related to the research from the mentioned sources, about 1200 initial codes were extracted. After screening and combining the initial codes, 99 basic themes, 20 Organizing themes and 6 global themes were extracted; global themes are including “productivity, cost reduction and revenue increase”, “image and prestige of Astan Quds Razavi”, “attention to synergy, coherence and coordination”, “strategic planning, foresight, rationality, and scientific awareness”, “creativity and innovation” and “contextual conditions and activity infrastructure”. Finally, the network of themes presented in this research can help policy makers of cultural economy in Astan Quds Razavi for successful planning in this field. حوزۀ اقتصاد فرهنگ از جمله حوزه‌های نو و سودآوری است که با مطالعۀ علمی می‌تواند راه‌حل‌های خوبی را برای حل مشکلات مالی سازمان‌های فرهنگی ارائه کند. سازمان آستان قدس رضوی از جمله سازمان‌هایی است که در زمینۀ اقتصاد فرهنگ فعالیت دارد؛ ولی هنوز نتوانسته است از ظرفیت‌های زیادی که در اختیار دارد، استفاده کند. از طرفی با توجه ‌به کمبود پژوهشی که در این زمینه وجود دارد و نیز ملاحظات مربوط به سازمان آستان قدس رضوی مانند تصویر و برند امام رضا (ع)، پژوهشی که بتواند این نیاز را مرتفع کند، وجود ندارد. این پژوهش تلاش می‌کند با تأکید بر روایات عیون الاخبار الرضا و بهره‌گیری از فرمایش‌های مقام معظم رهبری، سیاست‌های کلان آستان قدس رضوی و نوشته‌های نظری، مؤلفه‌های اقتصاد فرهنگ در آستان قدس رضوی را با استفاده از روش تحلیل مضمون، استخراج کند. پس از استخراج متن‌های مربوط به پژوهش از منابع ذکر شده، حدود 1200 مضمون پایه اولیه استخراج شد. پس از غربال و ترکیب مضامین اولیه، 99 مضمون پایه، 20 مضمون سازمان‌دهنده و 6 مضمون فراگیر استخراج شد؛ مضامین فراگیر شامل «بهره‌وری، کاهش هزینه و افزایش درآمد»، «تصویر و شأن آستان قدس رضوی»، «توجه به هم‌افزایی، انسجام و هماهنگی»، «برنامه‌ریزی راهبردی، آینده‌نگری، عقلانیت و آگاهی علمی»، «خلاقیت و نوآوری» و «شرایط زمینه‌ای و بستر فعالیت» هستند. در نهایت، شبکۀ مضامین ارائه شده در این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران اقتصاد فرهنگ در آستان قدس رضوی برای برنامه‌ریزی موفق در این حوزه کمک کند.

http://www.farhangerazavi.ir/article_213428_62588b4113be94ee98b3b7c8df180b8a.pdf

بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 14 53 2026 04 21 The Status of Theological Hadiths in Razavi Culture: A Study Through the Lens of Pierre Bourdieu’s Theory of Social Capital جایگاه احادیث کلامی در فرهنگ رضوی : نگاهی از منظر نظریه سرمایه اجتماعی بوردیو 163 185 210002 10.22034/farzv.2024.469180.2023 FA علیرضا اشتری تفرشی استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی (ره)، تهران، ایران 0000-0002-4823-0660 Journal Article 2024 07 22 The Imami society of Razavi’s era was dynamic and had all political, social and religious capacities. The semantic and didactic centrality of Imam Reza (PBUH) led to the formation of a special model of worldview, beliefs, behaviors and actions in this society, which can be called Razavi culture. In a number of hadiths of Imam Reza (PBUH), which are available in the hadith collections of Imams, from Al-Tawheed by Sheikh Sadouq to Musnad al-Reza (PBUH), theological topics can be studied under the headings of principles of Imamiyyah. Based on a library and descriptive-citation method, benefiting from the historical analysis of the period of Imam Reza (PBUH) and using the concepts of Bourdieu’s capital theory, which defines the cultural demarcations within each society under the title of “social field”, this research has shown that the theological hadiths of Imam Reza (PBUH) are part of the main frameworks of the social field of the Imamiyyah, which are used to build or stabilize the different aspects of the Shiite religious principles such as monotheism, prophet hood and Imamate; by explaining the concepts of faith, beliefs and religious foundations of Shiism, these hadiths cause differentiation, a reformist attempt to explain, or an approach of rejection against deviant beliefs, as well as confrontation with hostile approaches of other religions, when the process have the ability to be analytically matched with the concept of social fields in Bourdieu’s capital theory. The social field of Imamiyyah in the Razavi era contributed to the consolidation of Shia belief as a dynamic belief-practice religion against the denial efforts of every competing social field, including Islamic and non-Islamic, and it was a part of the history of the survival of Imamiyyah culture. جامعۀ امامیۀ عصر رضوی پویا و دارای همه ظرفیت‌های سیاسی، اجتماعی و دینی بود. محوریت معنایی و تعلیمی امام رضاg به‌عنوان کانون منحصربه‌فرد الهی موجب شد که در این جامعه فراالگویی خاص از جهان‌بینی، عقاید، رفتارها و کنش‌ها شکل گیرد که آن را می‌توان فرهنگ رضوی نامید. در شماری از احادیث امام رضا(ع) که در مجموعه‌های حدیثی ائمه (ع) از التوحید شیخ صدوق تا مسند الرضا در دسترس است، مباحث کلامی در زیر عناوین اصول عقاید امامیه قابل مطالعه هستند. این پژوهش با شیوه کتابخانه‌ای، روش توصیفی استنادی، بهره‌مندی از تحلیل تاریخی دورۀ امامت امام رضا (ع) و استفاده از مفاهیم نظریه سرمایه پی‌یر بوردیو که مرزبندی‌های فرهنگی درون هر جامعه را با عنوان «میدان اجتماعی» از مقولات سرمایۀ اجتماعی باورمندان هر گفتمان درونی جامعه مد نظر می‌داند، نشان داده است که احادیث کلامی امام رضاg بخشی از چهارچوب‌های اصلی میدان اجتماعی امامیه هستند که به برساخت یا تثبیت جنبه‌های مخلتف اصول اعتقادی شیعیان مانند توحید، نبوت و امامت منجر شده‌اند؛ این احادیث با تبیین مفاهیم ایمانی، اعتقادی و مبانی مذهبی اسلام و تشیع موجب تمایزجویی، تلاش اصلاح‌گرایانه تبیینی یا رویکرد طرد و رد در برابر باورهای انحرافی درون شیعی- درون اسلامی و نیز تقابل با شبهات و رویکردهای متفاوت و گاه متخاصم دیگر ادیان یا آیین‌ها در قالب مناظرات و احتجاجات گشته‌اند؛ بنابراین قابلیت تطبیق تحلیلی با مفهوم میدان‌های اجتماعی در نظریۀ سرمایه بوردیو را دارند. میدان اجتماعی کلام امامیه در عصر رضوی موجب تثبیت باور شیعی به‌عنوان یک مذهب اعتقادی- عملی پویا در برابر تلاش‌های انکاری هر میدان اجتماعی رقیب، اعم از درون شیعی، درون اسلامی و برون‌اسلامی بوده‌ و بخشی از تاریخ بقای فرهنگ امامیه را رقم زده‌ است.

http://www.farhangerazavi.ir/article_210002_8b8fba03a0fd6f8a012d50e0931eb8c1.pdf

بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 14 53 2026 04 21 The Scope of Personal Afflictions in the Life of Imam Reza (P.B.U.H) گستره ابتلائات زندگانی شخصی امام رضا (ع) 187 213 209983 10.22034/farzv.2024.469448.2024 FA علی صفائی نیا کارشناس ارشد رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه میبد، میبد ، ایران 0009-0004-3317-969X یحیی میرحسینی دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران 0000-0001-5695-8267 محمدمهدی خیبر دکترای رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه میبد، میبد، ایران 0000-0002-6913-3317 علی محمد میرجلیلی استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران 0000-0003-2021-9360 Journal Article 2024 07 23 Divine trials and afflictions are among the inevitable realities of human life. Hence, the prophets and awliyāʾ Allāh, as the chosen ones of God, are not and have not been exempt from this immutable divine tradition. In Shia doctrine, the prophet Muḥammad and the Ahl al-Bayt are introduced as exceptional models for religious upbringing. For the Shia, the Imam is the exemplary and perfect human being, a model in every respect, and is endowed with infallibility (ʿiṣma) and divine protection. Consequently, by adhering to the conduct of their leaders in similar situations—particularly during trials and hardships—the followers can learn from their Imams and apply these lessons in their own lives, thereby attaining desired perfection. Therefore, the manner in which the guiding Imams faced the afflictions encountered in their lives requires careful analysis and methodological study. This research endeavors to provide an appropriate model for coping with hardships and trials by examining the conduct and method of the eighth Imam in facing personal afflictions and difficulties. The imprisonment of his father and the consequent deprivation of his presence, the disobedience of certain relatives, false accusations—including the pursuit of power and the practice of sorcery and magic—the accusation of bringing ill omen and causing drought, remaining childless until the age of forty, and the imposition of restrictions (ḥaṣr) and lack of freedom of action, were among the personal trials in the life of Imam Riḍā. Finally, the Imam’s strategies for confronting the aforementioned afflictions have been indicated. ابتلائات و آزمایش‌های الهی که به‌مثابۀ روشی تربیتی محسوب می‌شود، از جمله مسائل گریزناپذیر زندگی است. پیامبران و اولیای الهی که برگزیدگان خدای‌اند، از این سنت مسلم الهی برکنار نبوده‌اند و نیستند. در دین مبین اسلام، رسول خدا (ص) به نص قرآن و همچنین اهل بیت (ع) به نص پیامبر (ص)، الگوهایی ویژه در تربیت دینی معرفی شدهاند. «امام» برای شیعیان، انسان نمونه و کامل و از هر منظر، الگو بوده و از عصمت و حمایت الهی برخوردار است. از همین‌رو پیروان در صورت پایبندی به شیوۀ برخورد آن‌ها در موارد مشابه به‌ویژه ابتلائات و گرفتاری‌های فردی، سیاسی و اجتماعی ائمه (ع) می‌توانند از پیشوایان خود درس بگیرند و در زندگی عملی کنند تا به کمال مطلوب نائل آیند. در واقع، شیوۀ برخورد ائمه هدی(ع) با ابتلائاتی که در زندگیشان با آن روبه‌رو شدهاند، نیازمند روش‌شناسی است. تلاش این پژوهش بر آن است تا از رهگذر بررسی سیره و روش امام هشتم (ع) در مواجهه با ابتلائات و مشکلات شخصی، الگوی مناسبی برای مقابله با مشکلات و آزمایش‌ها ارائه دهد. زندانی شدن پدر و محروم شدن از آن، نافرمانی برخی خویشاوندان، دادن نسبت‌های ناروا از جمله قدرت‌طلبی و انجام سحر و جادو، تهمت بدشگونی و پدید آمدن خشکسالی، بچه‌دار نشدن تا پس از 40 سالگی و ایجاد حصر و نبود آزادی عمل، از جمله ابتلائات زندگانی شخصی امام رضا (ع) بود. در پایان به شیوه‌های مواجهه حضرت با ابتلائات مذکور اشاره رفته است.

http://www.farhangerazavi.ir/article_209983_0382d0ed14a122867c73a56654b4f8cd.pdf