بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 14 54 2026 07 23 Wise Forbearance: A Dominant Theme in Imam Riḍā’s A.S. Model of Dealing with Ostentatious Officials مُدارای حکیمانه؛ مضمون فراگیر در الگوی مواجهه با کارگزار متظاهر در سیرۀ رضوی 63 92 245526 10.22034/farzv.2025.493259.2052 FA محمد رضا انواری استادیار گروه ارتباطات اجتماعی دانشگاه ادیان و مذاهب و عضو گروه تبلیغ و ارتباطات جامعه المصطفی، قم، ایران 0000-0002-0374-2515 Journal Article 2024 12 10 <span>“Pretending” is a social harm that, although it is also felt in communications between ordinary people in society, recognizing pretense and correctly confronting a pretender who is in government positions is much more complex and difficult due to the various sources of power. In this article, pretense is considered as a “cultural-communicational harm” and the goal is to explain the pattern of Imam Reza’s confrontation with Ma’mun as a pretender who is in the highest ranks of the government. To achieve this pattern, the method of text hermeneutics with an “interrogative and author-centered” approach and content analysis were used to collect data from the narrations and life of Imam Reza and to analyze the data. By examining the lexical meaning of the word “tolerance” and carefully examining the narrations in this field and applying it to the life of Imam Reza, as well as analyzing the content of Imam Reza’s verbal and non-verbal actions, 44 basic themes, 6 organizing themes, and one comprehensive theme were obtained. “Foresightful tolerance”, “measurement in actions”, “exposing pretense while tolerating the pretense”, “benevolence and observing expediency”, “observing Islamic principles”, and “strict confrontation in case of ineffective tolerance” are 6 organizing themes that are placed under “wise tolerance” as a comprehensive theme. “wise tolerance” should be considered as a communication principle in confronting pretense. The wise attribute of the spirit is the governing tolerance in confronting the pretense. In fact, tolerance is done with the pretense person, not with his pretense. It is suggested that the model of confronting pretense agents in the current situation be the subject of another article and that by updating the model obtained from this article, the current model of confronting pretense can be drawn.</span> «تظاهر» از آسیب‌های اجتماعی است که گرچه در ارتباطات میان افراد عادی جامعه نیز احساس می‌شود، اما شناخت تظاهر و مواجهه صحیح با متظاهری که در مناصب حکومت قرار دارد، به جهت برخورداری از منابع گوناگون قدرت، بسیار پیچیده‌تر و سخت‌تر است. در این مقاله تظاهر به‌مثابه یک «آسیب فرهنگی- ارتباطی» مدنظر بوده و هدف تبیین الگوی مواجهه امام رضا7 با مأمون به مثابه فرد متظاهری است که در بالاترین ارکان حکومت قرار دارد. برای دستیابی به این الگو جهت جمع‌آوری داده‌ها از روایات و سیره امام رضا7 و برای تحلیل داده‌ها، از روش هرمنوتیک متن با رویکرد «استنطاقی و مؤلف‌محور» و تحلیل مضمون بهره گرفته شد. با بررسی معنای لغوی واژه «مدارا» و دقت در روایات در این زمینه و تطبیق آن بر سیره امام رضا7 و همچنین تحلیل مضمون کنش‌های زبانی و غیرزبانی امام رضا7، ۴۴ مضمون پایه، ۶ مضمون سازمان‌دهنده و یک مضمون فراگیر بدست آمد. «مدارا کمال دوراندیشی»، «تدبیر در کنش‌ها»، «افشای تظاهر در عین مدارا با متظاهر»، «خیرخواهی و رعایت مصلحت»، «رعایت اصول اسلامی» و «مواجهه سخت در صورت عدم کارایی مدارا»، ۶ مضمون سازمان‌دهنده هستند که در ذیل «مدارای حکیمانه» به عنوان مضمون فراگیر قرار می‌گیرند. «مدارای حکیمانه» به عنوان یک اصل ارتباطی در مواجهه با تظاهر باید مدنظر قرار گیرد. صفت حکیمانه روح حاکم بر مدارا در مواجهه با متظاهر است. در واقع مدارا با شخص متظاهر صورت می‌گیرد نه با تظاهر او. پیشنهاد می‌شود الگوی مواجهه با کارگزاران متظاهر در شرایط حاضر موضوع مقالۀ دیگری قرار گیرد و با به روز رسانی الگوی بدست آمده از این مقاله، الگوی امروزین مواجهه با تظاهر ترسیم شود. http://www.farhangerazavi.ir/article_245526_21a75612c7d1f6614233c919b6e9c3ee.pdf