بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 14 53 2026 04 21 بررسی کنش سیاسی گفتاری دعبل خزاعی و تأثیر آن در ترویج فرهنگ رضوی با استفاده از نظریه پی یر انسار بررسی کنش سیاسی گفتاری دعبل خزاعی و تأثیر آن در ترویج فرهنگ رضوی با استفاده از نظریه پی یر انسار 31 63 233038 10.22034/farzv.2025.487473.2042 FA حسن مجیدی دانشیارگروه علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران Journal Article 2024 11 06 Dabell al-Khaza'i (148-256 AH) with a life span of nearly a century, used speech and poetry to expand the culture of the Imams and contrast with the political culture of the Abbasids, and left behind an effective legacy. The present article, with a historical, descriptive, analytical approach and documentary evidence, seeks to present a vivid picture of the functions of the political speech act of Da'bel al-Khaza'i, the poet of the Ahl al-Bayt, during his long life, especially in the era of Imam Reza (AS). The theoretical framework of the present article is the relationship between language and ideology in Peer Ansar's thought. Based on his thought, language gives meaning and direction to political action. Language is an important tool for political actors to realize the act of rebellion and revolution or stabilization. The findings of this article show that Dabell’s political poetry, in the form of satire and criticism of various caliphs, from the Umayyads to the Abbasids, and in the act of consolidation, in the form of praise and lamentation of the Ahl al-Bayt, and defense of their legitimacy, expressing the lamentations of the infallible and praising the descendants, especially the praise and lamentation of Imam Reza (a.s.), has made Da'bel famous in consolidating the Razavi culture with revolutionary action and preventing the dominance of the culture opposed to the Ahl al-Bayt. Dabell’s poetic language depicts the legitimacy-discourse of the Imamate, by depicting the legitimacy, competence, and oppression of the infallibles, ) (, and exposing the injustices, betrayals, inadequacies, and injustice and tyranny of the Abbasid rulers. Dabell’s revolutionary action is in such a way that Instead of a language full of mystery and obscurity, he targeted the countless audiences of the vast Muslim lands of his era by using clear and straightforward poems زبان و نمود آن درکلام و سخن ،بخصوص در جامعه ای که شهرت مردمان آن به ادب و هنر کلامی است نمی تواند فارغ از بعد و کارکرد سیاسی باشد دعبل خزاعی(256-148ه.ق) با عمر نزدیک به یک قرن خود ازکلام وشعر برای بسط فرهنگ‌ائمه وتقابل با فرهنگ سیاسی عباسی بهره گرفت وکارنامه موثری ازخود برجاگذاشت.مقاله حاضر با رویکرد تاریخی و توصیفی تحلیلی وبا روش اسنادی در صدد ارائه تصویری گویا از کارکردها ی کنش سیاسی گفتاری دعبل خزاعی شاعر اهل بیت در زمان حیات طولانی خود بویژه در عصر امام رضا علیه السلام است . چارچوب نظری مقاله حاضر رابطه زبان و ایدئولوژی دراندیشه پی یرانسار است. بر مبنای اندیشه وی، زبان به فعل سیاسی معنا وجهت می دهد. زبان، ابزار مهم عاملان سیاسی برای تحقق کنشِ شورش و انقلاب یا تثبیت است . یافته های مقاله حاضر نشان می دهد شعر سیاسی دعبل درکنش شورش در قالب‌ هجو ونقد خلفای جور،از امویان گرفته تاعباسیان و در کنشِ تثبیت‌در قالب هایی چون مدح و رثای اهل بیت، ودفاع ازحقانیت‌آنان ،بیان سجایای معصومین و ستایش آیندگان ،بخصوص مدح و ستایش و رثای‌امام رضا علیه‌السلام‌،دعبل را در تثبیت فرهنگ‌رضوی‌با کنش انقلابی وجلوگیری از چیره شدن فرهنگ مخالف اهل بیت ،نامدار کرده است .زبان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شعری‌دعبل،ترسیم‌کننده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مشروعیت‌گفتمان‌امامت،-باترسیم‌حقانیت،صلاحیت‌،درعین‌مظلومیتِ معصومین صلوات الله علیهم و افشای ناراستی ها ،خیانتها، بی کفایتی‌ها و ظلم و جورحاکمان عباسی است .کنش انقلابی دعبل به نحوی است که به جای زبان پر رمز و راز و دیریاب؛ بابهره گیری از قصاید روشن و با صراحت بیان ؛ مخاطبان بی شمار سرزمین پهناور مسلمانان عصر خود را هدف قرار می داده است . http://www.farhangerazavi.ir/article_233038_a08eda4aa4e89f918acddd30f78d0579.pdf