بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 14 54 2026 07 23 Cultural Transformation and Its Impacts on Razavi Culture: A Study Based on Grounded Theory دگردیسی فرهنگی و پیامدهای آن بر فرهنگ رضوی (‌مطالعه‌ای بر اساس نظریه‌پردازی داده‌بنیاد‌) 7 32 211691 10.22034/farzv.2024.478131.2036 FA محمودرضا رهبرقاضی دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران زهرا صادقی نقدعلی دکترای علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان و مدرس دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Journal Article 2024 09 12 <span>Razavi Culture, rooted in the teachings of Imam Reza (A.S.) and the knowledge of the Ahl al-Bayt, is one of the most valuable aspects of Islamic and Shia culture, playing a crucial role in shaping the religious and social identity of Muslims, especially Shia. In this regard, this study aims to examine the causes and strategies behind the distancing from Razavi culture among some Iranian citizens and its consequences, analyzing the phenomenon from the perspective of cultural and religious theories. For this purpose, the qualitative method and Strauss and Corbin’s grounded theory approach were employed. The necessary data were collected from in-depth interviews with 25 individuals from different groups in the city of Tabriz. The results of the research indicate that the focused codes for causal conditions include factors such as social transformation, the decline of institutional legitimacy, secularism discourse, and cultural colonization. In the section on contextual conditions, structural economic crises, cultural pluralism, the collapse of the epistemic system, and instability in the family education system were identified as key contexts. The intervening codes refer to the role of ideological conflicts, a rupture in epistemic mediation, the haste in global integration, and the consumerist information market. Finally, considering two strategies of acceptance and resistance by society, which were presented as individual reactions to this phenomenon, the consequences of distancing from Razavi culture manifested as a legitimacy crisis, nationalism and ethnocentrism, social-political divergence, decline in soft power, secularization of political discourse, collapse of normative order, identity vacuum, erosion of social solidarity, identity entropy, and disintegration of the educational structure.</span> <strong><span> </span></strong> فرهنگ رضوی، که ریشه در آموزه‌های امام رضا (ع) و معارف اهل بیت دارد، یکی از ارزشمندترین بخش‌های فرهنگ اسلامی و شیعی است و نقش مهمی در شکل‌گیری هویت دینی و اجتماعی مسلمانان، به‌ویژه شیعیان، ایفا می‌کند. <strong>اهمیت</strong> فرهنگ رضوی در آن است که فاصله­گیری از این فرهنگ نه تنها در ابعاد دینی تاثیر می­گذارد بلکه تضعیف آن حتی می‌تواند پیامدهای عمیقی در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و هویتی داشته باشد. در این راستا، این پژوهش با <strong>هدف</strong> فهم دلایل فاصله‌گیری از فرهنگ رضوی در میان برخی از شهروندان جامعه ایرانی و استراتژی افراد در مقابل این پدیده و پیامدهای آن، به تحلیل این پدیده از دیدگاه نظریه‌های فرهنگی و دینی پرداخته است. در این راستا، از <strong>روش</strong> کیفی و رویکرد نظریه‌پردازی داده‌بنیاد (گراندد تئوری) اشتراوس و کوربین بهره گرفته شده و داده‌های مورد نیاز از مصاحبه‌های عمیق با 25 نفر از گروه‌های مختلف در شهر تبریز جمع‌آوری شده است. در این راستا، <strong>نتایج</strong> پژوهش نشان می­دهند که کدهای متمرکز شرایط علی شامل عواملی چون دگردیسی‌ اجتماعی، افول مشروعیت نهادی، گفتمان سکولاریسم، استعمار فرهنگی بودند. در بخش شرایط زمینه‌ای، بحران‌های ساختاری اقتصاد، پلورالیسم فرهنگی، فروپاشی نظام معرفتی و تزلزل نظام تربیت خانوادگی به‌عنوان بسترهای کلیدی شناسایی شدند. کدهای مداخله‌گر به نقش تعارضات ایدئولوژیک، گسست در میانجی‌گری معرفتی، شتاب‌زدگی در ادغام جهانی و بازار مصرفی اطلاعات اشاره دارند. سرانجام، با در نظر گرفتن دو استراتژی پذیرش و مقاومت توسط جامعه که به عنوان واکنش­های افراد به این پدیده مطرح شده است، پیامدهای فاصله‌گیری از فرهنگ رضوی در قالب بحران‌ مشروعیت، ناسیونالیسم و قوم‌گرایی، واگرایی اجتماعی-سیاسی، افت قدرت نرم، سکولاریزاسیون گفتمان سیاسی، فروپاشی نظم هنجاری، خلأ هویتی، زوال همبستگی اجتماعی، آنتروپی هویتی، واپاشی ساختار تربیتی ظاهر شده‌اند. این پژوهش نشان می‌دهد که برای مقابله با این روند، باید به اصلاح سیاست‌های فرهنگی، تقویت نهادهای دینی و ترویج ارزش‌های بومی و دینی پرداخته شود تا انسجام هویتی جامعه در بخش فرهنگ رضوی حفظ گردد. http://www.farhangerazavi.ir/article_211691_d1e221bccdd7a73713323e20bec45f44.pdf