بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 14 53 2026 04 21 A Comparative Study of Historical Accounts of the Cannonading of the Sacred Shrine of Imam Reza (P.B.U.H) (Including the Introduction of a Newly Discovered Manuscript on the Incident) بررسی تطبیقی گزارش‌های تاریخی دربارۀ توپ‌بندی حرم مطهر امام رضا(ع) (به همراه معرفی نسخۀ خطی نویافته دربارۀ توپ‌بندی) 65 103 208840 10.22034/farzv.2024.469116.2022 FA ابوالفضل حسن آبادی دکترای تاریخ محلی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0009-0006-2853-4831 Journal Article 2024 07 22 <span>The bombing of the holy shrine of Imam Reza (P.B.U.H) by the Russians on the 10th of Rabi’ al-Thani, 1912, is considered a significant historical event in Mashhad. Known as the “Second Ashura,” the event was commemorated for a long time and poems were composed in its memory. In this regard, the current study sought to introduce and analyze the content of a newly discovered treatise concerning the bombing of Imam Reza’s shrine. To this end, the most reliable sources on this subject were identified and categorized into official sources, including documents, and unofficial sources, such as books and newspapers. Subsequently, to facilitate a comparative analysis of their content with the information in the treatise under discussion, the main topics were divided into several themes, including the types of financial and human damages, the method of attacking the shrine and the positioning of the cannons, the number of shells that hit the shrine and their locations. For each theme, the significance of the manuscript’s information was clarified in comparison to other sources. The codicological structure of the treatise and its informational value were also presented separately to further emphasize the importance of its content.</span> <span>The analysis of the research findings reveals that this manuscript has remained unknown until now, and its information has not been utilized elsewhere. Based on the style and manner of the information presented, the author was closely involved in the event and endeavored to provide an accurate depiction while fairly addressing its various dimensions based on personal observation and available evidence and documents. Some of the manuscript’s information, such as the way the event commenced and the incidents leading to the shrine being shelled, is consistent with other sources. In specific cases, such as the individuals involved, financial and human losses, the arrangement of military forces, and the method of bombardment, the treatise possesses informational value, and the sections concerning figures like Yusef Khan Herati’s fate are unique.</span> بمباران حرم امام رضا(ع)بدست روس هادر دهم ربیع الثانی 1330 ق یکی از وقایع مهم تاریخی در مشهد به شمار می رود بنحوی که تا مدت ها به عنوان عاشورای ثانی مراسمی برگزار و اشعاری برای آن سروده شده است.هدف از نگارش این مقاله معرفی و بررسی محتوای رساله ای نویافته درباره بمباران حرم امام رضا(ع) می باشد. در همین راستا ابتدا مهمترین منابع موجود در این باره در ذیل رسمی شامل اسناد و غیر رسمی مانند کتاب و روزنامه معرفی می گردد.در ادامه به منظور فراهم سازی امکان بررسی تطبیقی محتوای آن ها با رساله مورد بحث، موضوعات اصلی در چند محور؛ انواع خسارات مالی و جانی،نحوه حمله به حرم و چگونگی استقرار توپها،تعداد گلوله های اصابت کرده به حرم و محل آن ،اعتبار سنجی اسناد و مدارک و انواع اشعار به جای مانده دسته بندی می شود و در هر قسمت اهمیت اطلاعات نسخه در قیاس با دیگر منابع مشخص می گردد.ساختار نسخه شناسی رساله و ارزشهای اطلاعاتی آن به صورت جداگانه نیز برای تاکید بیشتر بر اهمیت محتوا معرفی می گردد.بررسی یافته های پژوهش نشان می دهد که این نسخه تا کنون ناشناس بوده و اطلاعات آن در جایی استفاده نشده است. با توجه به شکل و شیوه ارائه اطلاعات ارائه شده، نویسنده از نزدیک در جریان واقعه بوده و تلاش نموده تا ضمن ارائه تصویر دقیق به صورت منصفانه به ابعاد مختلف آن بر اساس شواهد و اسناد بپردازد.برخی از اطلاعات کتاب مانند نحوه شروع شدن و وقایع منجر به بمباران با دیگر منابع مشترک است و در برخی محورها مانند افراد درگیر ،خسارات مالی و جانی،آرایش نیروهای نظامی و نحوه بمباران و اشعار به جای مانده واجد ارزش اطلاعاتی و در مواردی مانند سرانجام یوسف خان هراتی منحصر بفرد است. http://www.farhangerazavi.ir/article_208840_68b4a2ac6841da6768666bdce5bdde21.pdf