بنیاد بین المللی فرهنگی هنری امام رضا (علیه السلام) فرهنگ رضوی 2345-2560 13 51 2025 08 23 Exploratory and Retroactive Reading of Dibil al-Khuza'i’s Tāʾiyyah Based on Riffaterre’s Poetic Semiotics Model خوانش اکتشافی و پس کنشانه تائیه دعبل خزاعی براساس الگوی نشانه شناسی شعر ریفاتر 141 165 205667 10.22034/farzv.2024.459248.1999 FA جواد معین دانش‌آموخته سطح چهار حوزه علمیۀ خراسان و عضو گروه علمی زبان و ادبیات عرب جامعه المصطفی العالمیه، نمایندگی خراسان مشهد، ایران حسن خرقانی استاد گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامى رضوى، مشهد، ایران 0009-0006-5824-5029 نورالدین پروین دانشیارگروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه علوم اسلامی محلاتی، قم، ایران Journal Article 2024 05 24 In the analysis and study of literary texts, semiotic criticism has played a distinctive role in the 20th century. The French critic Michael Riffaterre, in his semiotic theory, presents a novel model for reading poetry. According to his theory, poetry is examined through two approaches: heuristic (exploratory) reading and retroactive (non-progressive) reading. The first reading, which is mimetic, focuses on the apparent meaning, while the second, which is semiotic, emphasizes linguistic connotations and implied meanings. Once non-grammatical elements in the text are identified, the relationship between these elements—through accumulations and descriptive systems—reveals a new discovery of the text’s structural network. <br />In this study, Da’bal al-Khuza’i’s Ta’iyyah (d. 249 AH), the most famous and longest poem (124 verses) by the devoted poet of Imam al-Rida (AS), is analyzed based on Riffaterre’s approach. Applying Riffaterre’s model and semiotic analysis, two accumulations—praise for the Ahl al-Bayt (AS) and the oppression against them—are examined within a descriptive system of the poet’s suffering from injustice against the Infallibles (AS). Through the structural network of hope for intercession and the end of tragic tyranny, a profound and subtle reading of this ode is presented for the “super-reader” در تحلیل و مطالعۀ متون ادبی، نقد نشانه‌شناختی نقش ویژه‌ای را در قرن بیستم به خود اختصاص داده است. مایکل ریفاتر، منتقد فرانسوی در نظریۀ نشانه‌شناسی خود، الگوی تازه‌ای را در خوانش شعر ارائه می‌دهد. بر اساس نظریۀ او، شعر به دو روش خوانش اکتشافی یا دریافتی (heuristic reading) و خوانش پس‌کنشانه یا ناپویا (retroactive reading) مورد واکاوی قرار می­ گیرد. در خوانش اول که خوانشی محاکاتی است، معنای ظاهری و در خوانش دوم که خوانشی نشانه‌شناسانه است، دلالت­ های زبانی و معنای ضمنی مورد توجه قرار می­ گیرد که پس از مشخص شدن عناصر غیردستوری در متن، رابطۀ این عناصر در قالب انباشت­ ها و منطومه ­های توصیفی، کشف جدیدی از شبکه ساختاری متن ارائه می ­دهد. در این نوشتار، تائیۀ دعبل خزاعی (249ق.) شاعر حضرت رضا (ع) که از 124 بیت سامان یافته و مشهورترین و بلندترین شعر اوست، به شیوۀ توصیفی تحلیلی و بر اساس رویکرد ریفاتر بررسی می ­شود. بر اساس الگوی ریفاتر و واکاوی نشانه‌شناسی او در دو «انباشت» مدح اهل بیت(ع) و ظلم به ایشان با نگاهی در «منظومۀ توصیفی» رنج شاعر از جور بر معصومان(ع) در «شبکۀ ساختاری» امید به شفاعت و پایان تراژدی ستم، خوانشی ژرف و لطیفی از این قصیده برای «اَبَرخواننده» ارائه می­ شود.    http://www.farhangerazavi.ir/article_205667_bfc994e887349de4c3b356a88bd47e1e.pdf