فرهنگ رضوی

چکیده این پژوهش با هدف تعیین و تبیین مبانی تحکیم نهاد خانواده در آموزه‌های قرآن و حدیث و به روش تحلیلی_توصیفی نگاشته شده است و بیان می‌دارد که این مبانی در آیات قران و روایات اهل بیت(ع) در دو دوره قبل و پس از ازدواج قابل بررسی هستند. از آنجا که ارکان اصلی خانواده زن و مرد هستند انتخاب شایسته همسر قبل از ازدواج مهمترین اصل در تحکیم نهاد خانواده است. اگر انتخاب همسر عاقلانه و بر پایه اصول ثابت و استوار صورت گیرد در واقع قدم اول در استحکام نهاد خانواده برداشته شده است. مهمترین اصول برای انتخاب همسر؛ هم شأن بودن، دین و اخلاق و اصالت خانوادگی زوجین است. پس از ازدواج معاشرت نیکو، اعتدال و میانه روی در همه مراحل زندگی، ابراز مهر و علاقه، صبوری در مشکلات و گذشت از اشتباهات، شناخت یکدیگر و درک متقابل و سر لوحه قرار دادن عدل و انصاف در روابط مهمترین شالوده های تحکیم نهاد خانواده را تشکیل می دهند. نتیجه آنکه دقت در انتخاب قبل از ازدواج و اخلاق نیکو و پسندیده و حسن معاشرت پس از ازدواج مهمترین عواملی هستند که می‌توانند خیمه‌ای محکم و استوار بنا نهند و بنیان خانواده را از آفات و آسیبهای احتمالی در امان بدارند.

چکیده اعتقاد به معاد و بازگشت به جهان دیگر از باورهای مسلّم پیروان ادیان الهی است و در ادیان غیرالهی نیز نمونه‌هایی از باور به زندگی پس از مرگ مشاهده می‌شود. این پژوهش سیره و سخنان امام رضاg را با رویکردی نو یعنی توجه به باورهای پایه‌ای در حیطه معاد بررسی کرده است تا به این پرسش پاسخ دهد که آیا روش‌های امام رضاg در مناسبات با مخاطبان مهندسی شده و نظام‌مند بوده است یا بر اساس اقتضائات و شرایط عمل کرده‌اند؟ آیا روش ایشان قابلیت تعمیم در عصر حاضر را دارد؟ سیره و سخنان عالم آل محمدn در اصلاح و تحکیم باور به معاد به روش تحلیلی بررسی و حاصل پژوهش این است که روش‌های موعظه، تذکر و نصیحت به اصحاب و دیگر مراجعه‌کنندگان برای آمادگی معاد و بشارت به نعمت‌های بهشتی و انذار از عذاب آخرت به هدف آگاهی‌بخشی در سخنان حضرت همواره ثابت است. ترکیب و به‌کارگیری هم‌زمان از چندین روش فطری- شهودی، عقلی- استدلالی، حسی- تجربی و قرآنی- روایی، استفاده از باور(میل به نجات) و ابزار مشترک(فطرت و عقل) و استناد به کتب مقدس در انتقال معارف به مخاطبان در گفت‌وگوها و مناظرات از نوآوری‌های روشی حضرت است و می‌توان ادعا کرد روش‌های حضرت قابلیت تعمیم پذیری در قرن حاضر را دارد.

چکیده عملکردخانواده به‌عنوان واحد اجتماعی، نقش انکارناپذیری در برقراری نحوة تعامل‌ها و واکنش­های اجتماعی داشته و عملکرد سالم و سازنده، ضامن سلامت و نشاط جامعه خواهد بود. فرد، تحت تأثیر روابط سالم حاکم بر خانواده، شیوه­های ارتباط‌پذیری و تعامل‌های سازنده با جامعه را یاد می­گیرد. بر عکس، هرچه خانواده دارای عملکرد بد و آشفته باشد به همان نسبت سلامت آن جامعه بیشتر تهدید می‌شود. هدف اساسی مقالة حاضر بررسی موانع و راهکارهای تحکیم نهاد خانواده از منظر سیره و آموزه­های رضوی بوده که به روش توصیفی و از نوع تحلیل اسنادی انجام شده است. در این ارتباط کلیة اطلاعات و منابع مربوط به موضوع گردآوری‌شده و به شیوة کیفی به ارائةیافته‌های پژوهشی پرداخته شده است.
نتیجة بررسی نشان می­دهد که پایبندی به آموزه­های دینی و عمل به سیره و اندیشه­های معصومین^(ع) سد محکمی در برابر موانع تحکیم نهاد خانواده خواهد بود. برای تحکیم روابط میان اعضای خانواده باید با ایجاد فضایی عاطفی و با درک نیازها و خواسته‌های مشروع طرفین اقدام کرد. عمل به آموزه‌های دین مبین اسلام به‌ویژه سیره و آموزه­های امام رضا^(ع) به‌طور مستقیم رفتارهای فردی را کنترل می­کند و به‌طور غیرمستقیم از طریق بهبود روابط بین اعضای خانواده، موجب استحکام بیشتر نهاد خانواده می­شود.