بازخوانی سیرۀ امام رضا(ع) در مواجهه با جریانهای فکری انحرافی با رویکرد مطالعات امنیت فرهنگی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 22 شهریور 1405
https://doi.org/10.22034/farzv.2026.564923.2120
محمد معرفت
چکیده پژوهش حاضر با هدف بازخوانی سیره امام رضا (ع) در مواجهه با جریان های فکری انحرافی ، با رویکرد مطالعات امنیت فرهنگی انجام شده است . مسأله اصلی تحقیق آن است که چگونه امام رضا (ع) با بهره گیری از راهبرد های عقلانی ، نقلی و اجتماعی ، توانسته اند جریانهای فکری منحرف را کنترل و هویت دینی و انسجام فرهنگی جامعه اسلامی را حفظ کنند. این پژوهش از روش میان رشته ای استفاده کرده است و با تلفیق تحلیل محتوای کیفی منابع تاریخی و حدیثی معتبر همچون « الارشاد شیخ مفید ، عیون اخبار الرضا (ع) شیخ صدوق ، الاحتجاج طبرسی و مروج الذهب مسعودی » و چارچوب نظری امنیت فرهنگی ، به بررسی راهبرد ها و کارکرد های عملی امام در مدیریت تهدید های فرهنگی پرداخته است . یافته ها نشان می دهد که مناظره علمی و عقلانی ، مرزبندی اعتقادی ، تبیین عقلانی و نقلی آموزه های دینی ، ایجاد ساز و کار های پیشگیری معرفتی و تعامل اجتماعی گسترده ، از اصلی ترین ابزار های امام برای حفاظت از هویت دینی و تاب آوری فرهنگی جامعه بوده است. پژوهش حاضر همچنین نشان می دهد که سیره امام علی بن موسی الرضا (ع) می تواند به عنوان مدل مدیریتی فرهنگی و امنیتی برای مقابله با جریان های فکری منحرف در جوامع معاصر مورد استفاده قرار گیرد. این تحقیق با ارائه تحلیل نوین و میان رشته ای ، شکاف موجود در مطالعات تاریخی و کلامی حضرت امام رضا (ع) را پر کرده و چشم اندازی کاربردی برای پژوهش های آینده فراهم می سازد . پژوهش حاضر همچنین نشان می دهد که سیره امام علی بن موسی الرضا (ع) می تواند به عنوان مدل مدیریتی فرهنگی و امنیتی برای مقابله با جریان های فکری منحرف در جوامع معاصر مورد استفاده قرار گیرد.

