فرهنگ رضوی

چکیده خودکنترلی توانایی فرد در کنترل ارادی فرایندهای درونی و برون‌دادهای رفتاری است و معیار سنجش کنترل نفس، انطباق با موازین شرع و آموزه‌های الهی است. هدف از این پژوهش، شناسایی و تحلیل مولفه‌های شناختی خودکنترلی در کلام  امام‌ رضا (ع) و تعیین میزان توجه به آن است. روش تحقیق توصیفی‌تحلیلی از نوع تحلیل محتواست و واحد تحلیل، مضمون روایت و جامعه پژوهش روایات امام رضا (ع) در کتاب مسندالرضا(ع) است. یافته‌های تحقیق نشان می دهد که مولفة شناختی خودکنترلی در کلام امام‌رضا(ع) در بر گیرنده ۹۲ مضمون روایت و ۳۰ درصد از مجموع روایات رضوی است. مؤلفه شناختیِ «خودکنترلی» شامل آگاهی از زمینه­های تحقق خودکنترلی، آشنایی با عوامل ایجاد خودکنترلی، آشنایی با آثار خودکنترلی و شناخت موانع خودکنترلی است. نتیجه آن که بُعد شناختی خود کنترلی علاوه بر تأثیر بر بعد عاطفی و رفتاری به رشد آگاهی­ها و اعتلای مهارت­های عقلانی، تحلیل وتفکر در کنترل نفس و در نهایت سعادت بشر منجر می‌شود.

 

چکیده  یکی از مقوله‌های مهم در زندگی و روابط اجتماعی انسان‌ها، چگونگی تنظیم رفتارهای مبتنی بر تحکیم در حوزة قدرت سیاسی و اصول و ضوابط حاکم بر این روابط به‌ویژه در حوزه آمریت است. دین اسلام به‌عنوان آخرین آیین الهی و پیامبر اسلام^(ص) به‌عنوان رسول خاتم و اهل بیت او به‌عنوان رهبران الهی در تنظیم روابط اجتماعی و سیاسی، جایگاه رفیعی را برای اخلاق قائل شده و حضرت علی بن موسی الرضا^(ع) نیز با ضمیمه کردن دو مقوله مهم از حیات اجتماعی یعنی اخلاق و سیاست، در طول حیات طیبه خویش و به‌ویژه در دوران ولایتعهدی تصویر روشنی از ضرورت به‌کارگیری روش‌های مبتنی بر اخلاق در حوزه سیاست نشان داده‌اند.هدف این مقاله بررسی اخلاق محوری در حوزه سیاست طبق بیان و سیره امام‌رضا^(ع) است و سعی کرده مهم‌ترین مؤلفه‌ها و شاخص‌های این نگرش را از دیدگاه آن حضرت مورد مداقة اجمالی قرار دهد.

چکیده تحلیل مفهومی وتبیین مصداقی حرص هدف این مقاله است. در این پژوهش با مرجعیت علمی احادیث امام رضا^(ع) مفهوم ومصادیق حرص واقسام آن از نصوص رضوی استنباط شده است. مسئله اصلی تحقیق کشف کارکردها وموارد "حرص مقدس" در بیان عالم آل محمد^(ع) است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی وبنیادی است و با مطالعات احادیث رضوی^(ع) حقیقت حرص ممدوح ومصادیق ونمونه های آن آشکارخواهد شد. مطالعات وبررسی احادیث امام رضا^(ع) به انگیزه حرص شناسی نشان داد که عالم آل محمد^(ع) در مواردی مردم را بر حرص ورزیدن امر کرده‌اند. امام هشتم^(ع) با صیغه امر "احرصوا" دریک حدیث جامع سه سرفصل حرص ممدوح رابه جهانیان آموزش داده‌اند. حرص بر" قضای حوایج مومنان" و"ادخال سرور برمومنان "و"دفع مکروه ازآنان" دستور امام رضا^(ع) بوده است. معطوف به احادیث رضوی با درایة الحدیث کلام سایر معصومین^(ع) نیز مصادیق ونمونه های دیگری از" حرص مقدس" استنباط وتبیین شده است.

چکیده یکی از مسائل و معماهای پیچیده در حوزة سیاست و امر سیاسی نسبت میان اخلاق و سیاست است. جامعة بشری بدون سیاست و حکمرانی به ورطة هرج و مرج و ناامنی سقوط می‌کند و سیاست و حکمرانی و اقتضاهای قدرت سیاسی، اخلاق و منش اخلاقی و انسانی را به بهانة حفظ قدرت و مصالح عمومی به محاق می‌برد. در این نوشتار تلاش شده است با استناد به آموزه‌های دینی به‌ویژه توجه به کلام و سیرة رضوی و اجداد طاهرین آن حضرت، نسبت میان اخلاق و سیاست مورد مداقه و واکاوی قرار گیرد. با توجه به حجیت کلام امام معصوم^(ع) و ضرورت تمسک به سیره و روش پیشوایان دینی، بررسی حاضر در بازشناسی رابطة اخلاق و سیاست از منظر آموزه‌های ناب و مستند به شارع مقدس می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. روش مورد استفاده در این مقاله، توصیفی‌ـ تحلیلی است که داده‌های به‌دست آمده از طریق متون روایی و منابع ذی‌ربط در چارچوب عنوان مقاله مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد.

چکیده نسبت فقه و اخلاق، نه‌تنها از دیرباز محل تأمل عالمان دینی بوده و ذهن آنان را مشغولساخته است، بلکه در شرایط امروز، به‌دلیل تحولات اجتماعی و فرهنگی گسترده در زندگی بشر و تغییرات رخ‌داده در سبک زندگی، نیاز حس‌شده به توسعة فقه و نیاز به پاسداشت از جایگاه اخلاق در حیات اجتماعی، بازنگری در این مسئله ضرورتی افزون یافته است. در میان ائمه اطهار^(ع) چنین می نماید که امام رضا^(ع) ـ به‌سبب شرایط اجتماعی و فرهنگی موجود در عصر آن حضرت ـ توجهی خاص به فقه و اخلاق مبذول داشته و در سطح گسترده‌ای به جوانب مختلف این مسئله پرداخته شده است. در این راستا می‌توان دریافت که نگرش طیفی به الزام‌های دینی، توجه به علل‌الشرایع و خاستگاه‌های اخلاقی و انسانی احکام و تکیه بر تأدیب در رفتار دینی و برخی دیگر از شیوه‌های مواجهة خاص با مسائل شریعت که در احادیث آن حضرت دیده می‌شود، مبنای استواری برای پیوستگی فقه و اخلاق در آموزه‌هایامام رضا^(ع) را فراهم آورده است که درک دقایق آن، می‌تواند الگویی کارآمد برای بازنگری‌های ما در مسائل خود، در عصر حاضر باشد.

چکیده مفهوم بهداشت روان که با ایجاد آگاهی دربارۀ عوامل معنوی و مادی مؤثر در سلامت فکر و اعتدال رفتار و کردار، تحرک و پیشرفت معنوی و مادی انسان را در همۀ زمینه‌ها فراهم می­کند، از مفاهیمی است که در حوزۀ تعامل اعضای خانواده اهمیت خاصی دارد. مقالۀ حاضر در راستای تبیین الگوی رفتاری رضوی در تأمین سلامت روان خانواده، روایت­های منتسب به امام رضا ^(ع) را بررسی نموده است.
راهکارهای رفتاری در روایت­های رضوی که در زمرۀ عناصر تأمین‌کنندۀ سلامت روانی خانواده قرار می­گیرد، به ابعاد مختلف تعامل‌های خانوادگی توجه دارد. در زمینۀ انتخاب همسر به‌عنوان زیربنای بهداشت خانواده، امام رضا^(ع) بر معیارهایی چون: توجه به زمان ازدواج، مشورت و ایمان تأکید کرده است.
پس از شکل­گیری کانون خانواده نیز رعایت توصیه­های حضرت در زمینۀ موضوع­هایی از قبیل: تأمین نیاز جنسی، توسعۀ اقتصادی، تقویت گرایش‌های اخلاقی در تعامل میان زوجین، بهداشت روانی خانواده را در پی خواهد داشت.