فرهنگ رضوی

چکیده اوضاع فرهنگی اجتماعی دوران امامت امام رضا (ع) و همچنین موقعیت خاص آن حضرت در نسبت با امر حکومت، شرایطی ویژه را پدید آورده ‌است که تأمل عمیق اندیشمندان علوم اجتماعی برای تحلیل این دوران را می‌طلبد. تأمل در سیرۀ اجتماعی آن حضرت، درس‌هایی راه‌گشا برای برون‌رفت دانش علوم اجتماعی کنونی از گره‌های کور پیش ‌رو را به ‌همراه ‌دارد که یکی ‌از آن‌ها درس‌هایی برای سیاست‌گذاران و اندیشمندان حوزۀ فرهنگ است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی، درصدد استخراج دلالت‌های سیرۀ رضوی در سیاست فرهنگی برآمد. برخی‌ دلالت‌های سیاست فرهنگی استخراج‌ شده از سیرۀ رضوی در این پژوهش عبارت است از: مردمی ‌بودن؛ اساس سیاست فرهنگی اسلامی، سبک زندگی اسلامی؛ شاه‌بیت سیاست فرهنگی اسلامی، فطریات، نقطه شروع سیاست‌گذاری فرهنگی، توجه ‌به ضرورت سیاست‌گذاری برای الگوهای فرهنگی در منظومه تدوینی سیاست فرهنگی اسلامی، فرصت‌شناسی در سیاست فرهنگی، توجه توأمان به ابعاد فطری و طبیعی انسان در سیاست فرهنگی اسلامی، عدالت فرهنگی در سیاست‌گذاری فرهنگی، «هویت‌سازی» و «نمادسازی» در سیاست فرهنگی و ... .

چکیده سیره ائمه اطهار (علیهم‌السلام) مملو از درس‌های پربار است. از آموزه‌های زندگی امام رضا (علیه‌السلام) نیز می‌توان برای بهبود زندگی بشر بهره‌های بسیار برد. یکی از آنها اقدام‌های سیاست‌گذارانه آن حضرت برای تربیت انسان‌هاست. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی‎‎ـ‎تحلیلی، درصدد است دلالت‌هایی بنیادین در سیاست‌گذاری تربیتی اسلامی از سیره رضوی را استخراج کند. نتایج پژوهش حاکی از دلالت‎های تربیتی مانند جهت‌دهی به استعدادها و گرایش‌های متربی در فرایند تربیت، نقش اثرهای وضعی بر متربّی در فرایند تربیت؛ سیاست‌گذاری برای الگوهای اخلاقی و رفتاری متربّی، در فرایند تربیت؛ تشویق‌محور و تهدیدمحور بودن توأمان مدل تربیتی؛ توجه به گفتگومحور بودن مدل‌های تربیتی اسلامی؛ توجه به هماهنگی و تأثیر متقابل علم و عمل در سیاست‌گذاری تربیتی؛ مخاطب‌شناسی در فرایند تربیت؛ ضرورت سیاست‌گذاری برای محیط رشد متربّی است.