فرهنگ رضوی

چکیده مناظرات امام رضا (علیه‌السلام) با گروه‎های مختلف در موضوعات گوناگون، گنجینه‎ای از معارف رضوی است که از عالم آل محمد (صلی الله علیه وآله) به یادگار مانده است. در این مناظرات، مباحث مختلف از معارف دین اسلام بیان گردیده که پاس خ به شبهات و سؤالات و روشنگری در مسائل دینی از مباحث مهمّ مورد بحث در این گفتمان‎ها بوده است. توجه به اهداف امام (علیه‌السلام) از این مناظرات و نتایج این گفتگوها حایز اهمیت است زیرا علاوه بر تبیین و تشریح معارف رضوی، چیدمان مناظرۀ مطلوب و خداپسندانه در هر عصری را نیز ترسیم می‎نماید. بر همین اساس، پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکردی غایت­شناسانه، مناظرات رضوی را بررسی و در ابعاد دینی، اجتماعی و سیاسی به رهاوردها و نتایج این مناظرات اشاره کرده است. نتیجه آنکه، امام(علیه‌السلام) در این مناظرات اهدافی را دنبال می‎کردند که مهم­ترین آنها عبارتند از: هدایتِ افراد مناظره‎کننده، تبیین معارف دین، شبهه­زدایی از معارف دین، تبیین جایگاه و مقام اهل بیت (علیهم‌السلام) و فرهنگ‎سازی مناظرۀ مطلوب در جامعه. کاربست این اهداف و رهاوردها در عصر حاضر دو نتیجۀ مهم به‎دنبال خواهد داشت: نخست، به ترویج و تبلیغ معارف دین و پاسخگویی به شبهات در قالب مناظره کمک می­کند. دوم، توجه به این اهداف و رویکردها و به‎کارگیری آنها، فرهنگ‎سازی مناظرۀ مطلوب و نتیجه‎بخش در سطوح مختلف جامعه از ابعاد دینی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی را به‎دنبال خواهد داشت.