جریان شناسی غلو و غالیان در عصر رضوی
دوره 3، شماره 10، تابستان 1394، صفحه 75-96
https://doi.org/10.22034/farzv.2015.226025
شهربانو دلبری
چکیده غالیان و اندیشة افراطی آنان همواره در تاریخ اسلام ازجمله مباحث پر چالش و مسئلهدار برای مسلمانان بوده است. از آنجا که بحث غلو در زیرمجموعة مباحث شیعی مطرح بود، ائمه(ع) همواره بهشدت با آن مبارزه میکردند. آنان در سخنان و رفتارشان، غلو را مذموم میدانستند. از نگاه خردمندان و دلسوزان دینی اینگونه رویهها میتواند برای رکن نظام دینی خطرناک باشد. سؤال اصلی نوشتار حاضر این است که جایگاه غالیان و نظر و برخورد امام رضا(ع) با غالیان همعصرشان چگونه بوده است؟ نتیجة بررسیها نشان میدهد که امام هشتم(ع) با درک این واقعیت، در آموزش به پیروان خویش سعی داشتند بر گرد افراطها نگردند. در قرن دوم و اوایل قرن سوم ه. که نحلهها و تفکر انحرافی بسیاری، مسلمانان را احاطه کرده بود این امر نمونههای فراوان دارد. معرفت و شناخت امام و پیروی از دستورهایشان از نشانههای عرفان اسلامی بهشمار میرود و غلو در این عرفان جایگاهی ندارد. این مقاله با در نظر گرفتن نمونههایی چند از احادیث و اخبار تاریخی به شیوة توصیفیـ تحلیلی به پاسخ سؤال اصلی پرداخته است.

