فرهنگ رضوی

چکیده چکیده
صنایع فرهنگی و هنری به دلیل تأثیرگذاری بر هویت فرهنگی و نقش مهم در اقتصاد خلاق، نیازمند استراتژی‌های بازاریابی کارآمد هستند. باوجود اهمیت این حوزه، پژوهش‌های محدودی به شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های استراتژی‌های بازاریابی در این صنایع پرداخته‌اند. بنابر این سوال اصلی پژوهش حاضر این است که ابعاد و مؤلفه‌های استراتژی‌های بازاریابی در موسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی شامل چه مواردی است و همچنین روابط بین ابعاد ایجاد کننده استراتژی های بازاریابی به چه صورت است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون از طریق کد گذاری و نگاشت شناختی علّی با استفاده از نرم افزار یوسینت صورت گرفت. در مرحله نخست، مقالات علمی ۱۰ سال اخیر مرتبط با موضوع بررسی و ۶۰ مقاله انتخاب شد. سپس با روش نمونه‌گیری هدفمند، مصاحبه‌های عمیقی با ۸ نفر از خبرگان مؤسسه انجام گرفت. در نهایت، برای تبیین روابط میان مؤلفه‌های شناسایی‌شده، از نقشه شناختی علّی استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد در مجموع، ۱۷۰ مضمون پایه و ۴۰ مضمون سازمان‌دهنده استخراج شد.که استراتژی های بازاریابی در موسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی شامل 7 مضمون فراگیر، تحلیل محیطی، تقسیم‌بندی بازار، موقعیت‌یابی، هدف‌گذاری، محصول، قیمت‌گذاری و تبلیغات است. همچنین، روابط میان این متغیرها نشان داد که ابعاد استراتژی‌های بازاریابی نه ‌تنها به ‌صورت مستقل اهمیت دارند، بلکه در تعامل پویا و پیچیده با یکدیگر قرار گرفته و یک سیستم جامع و همبسته را تشکیل می دهند و ابعاد هدف گذاری و تحلیل محیطی بیشترین اثرگذاری را دارند الگوی ارائه‌شده در این پژوهش می‌تواند به‌عنوان ابزاری کارآمد برای بهبود بازاریابی در صنایع فرهنگی و هنری مورد استفاده قرار گیرد و سبب تقویت جایگاه مؤسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی در بازار رقابتی باشد.

چکیده حوزۀ اقتصاد فرهنگ از جمله حوزه‌های نو و سودآوری است که با مطالعۀ علمی می‌تواند راه‌حل‌های خوبی را برای حل مشکلات مالی سازمان‌های فرهنگی ارائه کند. سازمان آستان قدس رضوی از جمله سازمان‌هایی است که در زمینۀ اقتصاد فرهنگ فعالیت دارد؛ ولی هنوز نتوانسته است از ظرفیت‌های زیادی که در اختیار دارد، استفاده کند. از طرفی با توجه ‌به کمبود پژوهشی که در این زمینه وجود دارد و نیز ملاحظات مربوط به سازمان آستان قدس رضوی مانند تصویر و برند امام رضا (ع)، پژوهشی که بتواند این نیاز را مرتفع کند، وجود ندارد. این پژوهش تلاش می‌کند با تأکید بر روایات عیون الاخبار الرضا و بهره‌گیری از فرمایش‌های مقام معظم رهبری، سیاست‌های کلان آستان قدس رضوی و نوشته‌های نظری، مؤلفه‌های اقتصاد فرهنگ در آستان قدس رضوی را با استفاده از روش تحلیل مضمون، استخراج کند. پس از استخراج متن‌های مربوط به پژوهش از منابع ذکر شده، حدود 1200 مضمون پایه اولیه استخراج شد. پس از غربال و ترکیب مضامین اولیه، 99 مضمون پایه، 20 مضمون سازمان‌دهنده و 6 مضمون فراگیر استخراج شد؛ مضامین فراگیر شامل «بهره‌وری، کاهش هزینه و افزایش درآمد»، «تصویر و شأن آستان قدس رضوی»، «توجه به هم‌افزایی، انسجام و هماهنگی»، «برنامه‌ریزی راهبردی، آینده‌نگری، عقلانیت و آگاهی علمی»، «خلاقیت و نوآوری» و «شرایط زمینه‌ای و بستر فعالیت» هستند. در نهایت، شبکۀ مضامین ارائه شده در این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران اقتصاد فرهنگ در آستان قدس رضوی برای برنامه‌ریزی موفق در این حوزه کمک کند.

چکیده در عصر حاضر، گسترش روزافزون تمایل انسان‌ به باورهای الهی و توجه به دین و مذهب باعث گردیده تا جوامع مختلف بشری به حضور در اماکن مذهبی و زیارتی تمایل بیشتری نشان دهند. از طرفی نیز پدیده سالمندی در جهان کنونی و به‎خصوص ایران، به دلیل تغییرات جمعیت‌شناختی و کاهش میزان موالید و مرگ‎ومیر، رو به افزایش است. از طرفی دیگر، ایران کشوری مذهبی شناخته می‎شود و حضور روزافزون زائران و عبادت‎کنندگان سالمند در اماکن متبرکه و مذهبی کشور و الزام پاسخگویی و خدمت‌رسانی متناسب با این قشر، توجه ویژه به شناخت نیازهای سالمندان در این اماکن را می‎طلبد. پژوهش حاضر با استفاده از داده‌های حاصل از مصاحبه با نخبگان آستان قدس رضوی و روش کیفی نظریه‌پردازی داده‎بنیاد و استفاده از نرم‎افزار «مکس کیو دی ای» مدل مفهومی نیازهای سالمندان را در قالب 12 مقوله متناسب با 5 نیاز اساسی آنان در قالب تئوری انتخاب ارائه کرده است. این پژوهش افزایش امنیت برای زندگی و نیازهای جسمی و روحی سالمند را در نیاز به بقا؛ حسّ تعلق و پیوند عاطفی، تماس و ارتباط فیزیکی و هدیة متبرک سالمند را در نیاز به عشق و احساس تعلق؛ موفقیت، رفتار مطابق دلخواه و احترام به سالمند را در نیاز به قدرت؛ آرامش، عدم مزاحمت زائر و آزادی جهت انتخاب و خلاقیت سالمند را در نیاز به آزادی؛ و با دیگران بودن در مکان مذهبی و تکرار زیارت و عبادت سالمند را در نیاز به تفریح؛ مدل‎سازی کرده است.

چکیده در این پژوهش به‎منظور تدوین راهبردهای احیای جاده ولایت با هدف توسعه فرهنگ زیارت، نقاط قوّت و ضعف و فرصت­ها و تهدید­های مسیر تاریخی هجرت امام‎رضا (علیه ‏السلام)، حد فاصل نیشابور تا رباط طرق مشهد، شناسایی شده است. جامعه آماری پژوهش، فعالان حوزه گردشگری مذهبی استان خراسان رضوی ـ شامل استادان دانشگاه، دانش‎آموختگان رشتۀ گردشگری و کارشناسان سازمان­های مسئول ـ بوده­ اند که 140 نفر آنان به پرسش‎نامه پژوهش پاسخ داده­ اند. تجزیه‎وتحلیل داده­ های پژوهش بیانگر این است که وجود عناصر و نشانه ­های تاریخی نظیر قدمگاه ­ها، امام­زادگان و رباط­ ها، کاروانسراها و آب ­انبارها در طول مسیر به‎عنوان مهم‎ترین قوّت و کمبود تسهیلات بهداشتی، درمانی و خدماتی به‎عنوان مهم‎ترین ضعف، و همچنین ظرفیت بسیار بالای مقصد مسیر (شهر مشهد) به‎عنوان مهم‎ترین فرصت و نبودِ برنامۀ راهبردی و عملیاتی مناسب در جهت جذب گردشگران مذهبی خارجی، مهم‎ترین تهدید احیای این مسیر قلمداد می­ شود. تحلیل SWOT نشان می ­دهد برنامه­ریزی جهت ثبت ملی و متعاقب آن ثبت جهانی مسیر جاده ولایت، ایجاد سازوکارهای نظام ­مند جهت تسهیل سفر و کاهش دغدغه­ های گردشگران مذهبی و همچنین تدوین چشم­انداز احیای جاده ولایت و همسوسازی مسئولان و مردم منطقه با آن، می ­تواند راهبردهای مناسبی برای احیای جاده ولایت باشد.