فرهنگ رضوی

چکیده کودکان سرمایه­های انسانی هر جامعه هستند که تربیت و حمایت از آنان ضرورت دارد. از‌این‌رو شارع و به تبع آن قانون‌گذار ایران سازوکارهای حمایتی ویژه­ای به‌منظور حمایت از حیات، حقوق اساسی و نحوة تربیت آنان در قالب ولایت­قهری، حضانت و قیمومت پیش­بینی کرده است. در این مقاله پرسش اصلی این است که تربیت را بر چه اساسی باید تبیین کرد و چه ابعادی را دربر می­گیرد؟ در سازوکارهای شرعی و قانونی برای حمایت از تربیت مورد نظر چه تدابیری اندیشیده شده است؟ و در آموزه­های دینی به‌ویژه سیرة امام رضا^(ع) چه شاخصی برای تبیین مفهوم تربیت در جامعه ارائه می‌شود؟ در این مقالهکه به روش توصیفی ـ تحلیلی تهیه شده در تمام سازوکارهای حمایتی از کودک، کفر و فسقمتقاضی سرپرستی کودک، مانع از برخورداری از سرپرستی می­شود زیرا دین و اخلاق کودک در معرض خطر قرار می­گیرد. همچنین توصیه­های متعددی در آموزه­های دینی و به‌طور خاص سیرة رضوی در رابطه با عوامل مؤثّر بر تربیت کودک ارائه شده و بیانگر این است که شارع مقدس به تأثیر این عوامل ازجمله وراثت، رضاع و تغذیه، سنن ولادت و... نه‌تنها بر جسم کودک بلکه بر فطرت و اخلاق او اهتمام داشته است. روش­های نیز در سیرة معصومین به‌ویژه امام رضا^(ع) برای تربیت دینی کودک و نهادینه­کردن ارزش­های اسلامی در روح و جان کودک ارائه شده است که عبارت‌اند از: محبت­مداری و تکریم، ارائة الگو و تربیت عملی، تشویق و موعظه کردن.

چکیده مفهوم بهداشت روان که با ایجاد آگاهی دربارۀ عوامل معنوی و مادی مؤثر در سلامت فکر و اعتدال رفتار و کردار، تحرک و پیشرفت معنوی و مادی انسان را در همۀ زمینه‌ها فراهم می­کند، از مفاهیمی است که در حوزۀ تعامل اعضای خانواده اهمیت خاصی دارد. مقالۀ حاضر در راستای تبیین الگوی رفتاری رضوی در تأمین سلامت روان خانواده، روایت­های منتسب به امام رضا ^(ع) را بررسی نموده است.
راهکارهای رفتاری در روایت­های رضوی که در زمرۀ عناصر تأمین‌کنندۀ سلامت روانی خانواده قرار می­گیرد، به ابعاد مختلف تعامل‌های خانوادگی توجه دارد. در زمینۀ انتخاب همسر به‌عنوان زیربنای بهداشت خانواده، امام رضا^(ع) بر معیارهایی چون: توجه به زمان ازدواج، مشورت و ایمان تأکید کرده است.
پس از شکل­گیری کانون خانواده نیز رعایت توصیه­های حضرت در زمینۀ موضوع­هایی از قبیل: تأمین نیاز جنسی، توسعۀ اقتصادی، تقویت گرایش‌های اخلاقی در تعامل میان زوجین، بهداشت روانی خانواده را در پی خواهد داشت.